Zenbakizko kontroleko makinak programatzeko bi modu daude. Bata ISO metodoa da, eta bestea CNC elkarrizketa-lengoaia. ISO programazioa serieko ekoizpenetara bideratzen den bitartean, elkarrizketa-lengoaia serie txikien edo pieza bakarren ekoizpenean zentratzen da. Elkarrizketa-metodoa ekoitzi beharreko piezek programazioan malgutasuna eta arintasuna eskatzen dutenean nabarmentzen da.
Elkarrizketa-lengoaiaren gakoak
CNC elkarrizketa-lengoaia lehen aldiz Massachusettseko MITen agertu zen, Ameriketako Estatu Batuetan. Garai hartan, ikertzaileek tamaina handiko fresatzeko makina bat automatizatzea lortu zuten, ordenagailu bat erabiliz makina-erreminta hori kontrolatzeko. Garai hartako datu bitxi bat da makina-erreminta baten lehen automatizazioa egiteko erabilitako ordenagailua fresatzeko makina bera baino askoz handiagoa zela.
Zorionez, ordenagailuak urteekin eboluzionatu dute, eta gero eta txikiagoak eta errazagoak dira erabiltzeko. Ezaugarri horri esker, CNCa hainbat makina-erremintatara hedatu da, eta onura handiak ekarri dizkio metalgintzako industriari.
Zer da CNCa?
CNCak edo zenbakizko kontrol konputerizatuak zenbait makina-erremintak duten teknologia bati egiten dio erreferentzia: ordenagailu batek kontrolatzen ditu makinaren posizioa eta abiadura. Zenbakizko kontrolari esker, makina gai da mugimenduak eta lanak egiteko, eskuz askoz zailagoak, garestiagoak eta, batzuetan, ezinezkoak izango liratekeenak.
CNC makina batek, adibidez, erreminta bat hiru ardatzetan aldi berean mugi dezake, makinan bertan aurrez kargatutako eredu espezifikoak exekutatzeko. Ordenagailuak kontrolatzen du makina; beraz, sistema honen onura handietako bat da operadorea ez dela une oro behar. Horregatik, CNC makina bat erabiltzeak ekoizpen-kostuak merkatzea, eskulan gutxiago eta hondakinen kudeaketa hobea dakartza.
Baina zergatik deitzen zaio zenbakizko kontrola? Ordenagailuak lan jakin bat egiteko zeregin horiek guztiak exekutatu ahal izateko, zenbakizko kodeen bidez programatu behar delako. Esan bezala, ISO edo elkarrizketa-lengoaia izan daiteke. Ordenagailuak exekutatu nahi denaren aginduak jasotzen ditu, eta eredu edo sekuentzia logiko bati jarraitzen dio; hori, aldi berean, makina-erremintarako agindu bihurtzen da.
Nola funtzionatzen du CNC elkarrizketa-lengoaiak?
CNC elkarrizketa-lengoaia askoz errazagoa da erabiltzeko gaur egun duela hamarkada batzuk baino, prozedura eskuzkoa zenean. Gaur egun, operadoreak makinak exekutatzea nahi duen eragiketa aukeratzen du, eta makinak berak galdetzen ditu lana hasi aurretik bete behar dituen datu eta eremu guztiak. Horrela, programazioa askoz errazagoa eta azkarragoa da.
Programazio hori egiteko beste modu errazago bat CAD/CAM softwareen bidez da. CADek ordenagailuan diseinuak egiteko aukera ematen du, eta, ondoren, diseinu hori agindu sorta bihurtzen da CAM softwareari esker. Horrela, elkarrizketa-lengoaia (edo ordenagailurako aginduak) operadoreak zuzenean sar dezake eskuz, kalkulu eta eragiketa batzuk eginez, edo automatikoki egin daiteke CAD eta CAM bezalako softwareei esker.
Makinek lengoaia espezifiko bat erabiltzen dute funtzionatzeko; hau da, zeregin batzuk egiteko prozesatu beharreko datu sorta bat; mekanizazio-lanak egiteko, makinek agindu bereziak behar dituzte. Mekanizazio-prozesuaren fase bati dagozkion datu, informazio edo aginduen multzoari bloke edo sekuentzia esaten zaio. Makinak berak interpretatzen ditu agindu horiek software espezializatuaren bidez, eta prozesatu ahal izateko, mekanizazioaren funtzio geometrikoak, makinakoak eta teknologikoak izan behar dituzte.
CNC lengoaiaren kodeak
Metalgintzaren munduan, DIN arauek industria honetako jardueraren zati handi bat arautzen dute, eta elkarrizketa-lengoaian ere hala da. Horrela, CNCan erabiltzen diren kode nagusiak 66024 eta 66025 arauetatik datoz.
Kode horien artean dago N letra, sekuentzia- edo bloke-zenbaki bati dagokion helbidea adierazten duena. N da agindu nagusia, eta hiru eta lau zifra arteko zenbakizko kode batekin batera doa; gehienez 1.000 bloke programa daitezke. Horrela, zenbaki-tarte hori N000tik N999ra doa. CNC elkarrizketa-lengoaian X, Y eta Z letrak ere erabiltzen dira, makina-erremintaren X, Y eta Z ardatzen araberako koten helbideak ezartzeko. Era berean, G letra erabiltzen da, prestaketa-funtzioei dagokien helbidea. Mekanizazioan, erremintak jarraitu behar duen ibilbidearen forma, ziklo automatikoak, programazioa, erremintaren zuzenketa eta abar adierazten dituzte. G letrarekin batera bi zifrako zenbakizko kode bat doa, eta 100 funtzio arte programa daitezke: G00tik G99ra.