Mekanizazio-tailer batean tornu robotizatu bat erabiltzeak denbora eta eskulana aurreztea dakar, eta, gainera, lortzen diren emaitzak zehatzagoak eta kalitate handiagokoak dira eskuzko tornu batekin lortzen direnak baino. Eskuzko tornuak lan gehiago eskatzen dio operadoreari, eta ekoizpen-denbora ez da tornu robotizatu batekin bezain azkarra. Baina zer da eta nola funtzionatzen du tornu robotizatu batek?
Zer da tornu robotizatu bat?
Tornuak, oro har, eskuzkoak zein robotizatuak, metalezko piezei hainbat prozesuren bidez forma emateko erabiltzen dira, eta ohikoena txirbil-harroketa bidezko mekanizazioa da. Tornu batek zuloak, ebakiak eta artekak ere egin ditzake, bai eta hainbat material desbastatu eta zilindratu ere. Tornuan mota guztietako materialak lan daitezkeela (karbono-altzairua, altzairu herdoilgaitza, aluminioa, etab.) abantaila handia da metalgintzako industriarentzat.
Makina-erreminten automatizazioa, tornuarena eta fresatzeko makinarena barne, XIX. mendearen amaieran gertatu zen. Makina horiek XX. mendearen lehen erdian hobetu ziren, eta ia-ia ordenagailuak asmatu zirenetik daude. Izan ere, lehen fresatzeko makina automatikoa (CNC bidez ere funtzionatzen duena) 50eko hamarkadan agertu zen Massachusettsen, Ameriketako Estatu Batuetan. Harrezkero, CNC teknologia bidea egiten joan da, metalgintzan garrantzitsuenetako eta erabilienetako bat bihurtu arte.
Tornu robotizatuak, eskuzko tornuak ez bezala, ez dio lan handirik eskatzen operadoreari; izan ere, operadoreak berak hainbat makina erabil ditzake aldi berean. Tornu robotizatuak CNC zenbakizko kontrolaren bidez funtzionatzen du, hau da, ordenagailu baten bidez. Tornu robotizatuak funtziona dezan, CNC elkarrizketa-lengoaia behar da, programa informatikoen bidez prozesatua.
Lehenik, landu beharreko pieza ordenagailuan diseinatzen da CAD programarekin (oro har, AutoCAD); ondoren, lortutako diseinua CNC elkarrizketa-lengoaian prozesatzen da beste programa batean, CAM izenekoan. Software horrek CADeko datuak irakurri eta prozesatzen ditu, eta tornu robotizatuak mekanizatu beharreko piezaren gainean zuzenean aplikatzen dituen aginduak bihurtzen ditu. Operadoreak tornuari bloke eta eredu batzuei jarraitzeko agindu, pieza makinan kargatu, doitu eta tornua martxan jarri besterik ez du egin behar.
Tornu robotizatuek ardatz nagusi bat edo gehiago izan ditzakete. Ardatz bakarrekoak pieza txikiak mekanizatzeko erabiltzen dira, azken emaitza lortu arte hainbat ekoizpen-prozesutatik igarotzen direnak. Ardatz nagusiak hainbat aldiz aldatzen du posizioa eta abiadura desberdinetan lan egiten du, piezan nahi den emaitza lortu arte.
Tornu robotizatuaren abantailak
Tornu robotizatuaren funtzio nagusia material desberdinetako piezak mekanizatzea da. Adibidez, material desberdinetako piezak hariztatu, zulatu, zilindratu, desbastatu, artekatu, moztu, konikoki tornuz landu, lixatu eta leundu daitezke, haien forma geometrikoa edozein dela ere. Tornu robotizatu batean hainbat motatako altzairuak landu daitezke, baina baita nylona bezalako plastikoak ere.
Tornu robotizatuaren abantailetako bat da ez duela operadorearen presentzia handirik eskatzen. Piezen elikadura automatikoki egiten da, nahiz eta operadoreak materialak tornuaren eskura utzi behar dituen, edo berak kargatu eta tornuaren platerean doitu. Izan ere, merkatuan ohikoa da dagoeneko tornura egokitzen diren beso robotikoak aurkitzea, landu beharreko piezak jaso eta zuzenean tornuan jartzen dituztenak. Robot horiek denbora luzez lan egin dezakete, eta ekoizpen-denborak eta -kostuak optimizatzen dituzte.
Hori ez da gertatzen, adibidez, eskuzko tornuarekin. Kasu horretan, piezak mekanizatzeko denbora askoz handiagoa izan ohi da, eta tornulariaren presentzia behar da, hark egiten baitu lan guztia. Operadorearentzat, eskuzko tornu batek ahalegin fisiko handiagoa eta beste zeregin batzuetarako denbora gutxiago dakartza. Baina aditu bat behar al da tornu robotizatu bat erabiltzeko? CNC tornuek operadoreak haien erabilera ikastea eskatzen dute, baina nahiko lan erraza da; beraz, eskuzko makinetako tornulari bat erraz presta daiteke zenbakizko kontroleko tornu bat erabiltzeko.
Eskuzko tornuaren aldean, tornu robotizatuaren beste abantaila bat emaitzaren kalitate handiagoa da: tornu robotizatu batek zehaztasun handiagoz lan egiten du; beraz, piezak, oro har, amaituta geratzen dira, eta ez da beharrezkoa leuntze-prozesurik aplikatzea, eskuzko tornuarekin gertatzen den bezala. Gainera, tornu robotizatuak hondakinak hobeto kudeatzen ditu, eskuzko tornuak ez bezala. Hau da, zenbakizko kontroleko tornu batean ez da hainbeste hondakin sortzen, eta horrek aurrezpena dakar ekoizpenean. Azkenik, tornu mota hauek hainbat metal-pieza aldi berean mekanizatzeko aukera ematen duten ardatzak dituzte, betiere eredu bera jarraitzen badute; hau da, pieza berdinak. Hori ez da gertatzen eskuzko tornuarekin.