Makinen eta erreminten mantentze prebentiboaren helburua makineriaren bizitza luzatzea da, bai eta ekoizpen-katea gelditu dezaketen kalteak saihestea, hutsegiteak eta akatsak ere. Gainera, jakina, mantentze-plan horiek operadoreak babesteko ere balio dute, tailerreko segurtasuna hobetzen baitute.
Zein dira industria-mantentze motak?
Makina-erremintek ere hutsegiteak, akatsak eta kalteak izan ditzakete, matxuratu eta konponbiderik gabe geratu. Makinaren edozein atal blokea daiteke eta ekoizpen-katea geldiarazi; horrek, zalantzarik gabe, entrega-epeak atzeratuko lituzke eta galerak eragingo lizkioke lantegiari edo tailerrari. Bestalde, makina bat huts egiten hasten denean eta hutsegitea konpontzen ez bada, erabat erabilezin gera liteke, eta berri batekin ordeztu beharko litzateke. Horrek gastu ekonomikoa dakar.
Eta, azkenik, baina ez horregatik garrantzi gutxiagokoa, hutsegiteak dituzten makinek lantegiko langileen segurtasuna arriskuan jartzen dute. Behar bezala funtzionatzen ez duen makina batek suteak eragin ditzake, trabatu egin daiteke, fluidoa galdu, operadoreen gelditze-aginduei ez erantzun, eta abar luze bat. Horrek, zalantzarik gabe, arriskua dakarkie tailerretako langileei.
Makinak gaur egun ezagutzen ditugun bezala asmatu zirenetik, haien mantentzea ere asmatu zen. Egiten duen lanaren arabera, makinen mantentzea zuzentzailea, prebentiboa eta iragarlea izan daiteke.
Mantentze zuzentzailea
Asmatu zen lehen mantentze mota izan zen, eta oso erraza da ulertzen: makina bat hondatzen denean, konpondu egin behar da. Hau da, akatsak agertu ondoren zuzentzen dira. Urte askoan, mantentze zuzentzailea izan zen makinak babesteko hartzen zen neurri bakarra. Lantegi eta tailerretako jabeak horrek ekoizpenari zekarzkion galerez ohartu zirenean hasi ziren mantentze-modu berriak asmatzen. Horrela sortu zen makinen eta erreminten mantentze prebentiboa.
Mantentze prebentiboa
Makina bat matxuratzen denean, ekoizpena gelditu egiten da ekipoaren akatsa zuzendu arte. Horrek ordu pare bat, egun edo aste iraun dezake, edo makina berri bat erosi behar izan daiteke. Mantentze zuzentzailea saihesteko, arriskuak murrizteko sistema bat asmatu zen. Lan multzo horri esker, ekipoetako eta haien erremintetako hutsegiteak, akatsak eta matxurak prebeni daitezke.
Iragarlea
Mantentze iragarleak datu estatistikoak erabiltzen ditu instalazioetan eta ekipoetan gerta litezkeen akatsak iragartzeko.
Nola egin makinen eta erreminten mantentze prebentiboa?
Ekipo batean hutsegiteak saihesteko, garrantzitsua da tailerretako eta lantegietako mantentze-teknikariek kontrol-ikuskapenak egitea. Ikuskapen horien bidez, makinak fabrikatzailearen jarraibideen arabera erabiltzen ari direla egiaztatuko dute; izan ere, akats ohikoenetako bat makina-erremintak behar bezala ez erabiltzea da.
Ohiko ikuskapen horietan, teknikariek instalazioen egoera ere kontrolatu beharko dute. Hau da, tailerreko instalazioak baldintza ezin hobeetan egon behar dira makinek funtziona dezaten: adibidez, aireztapen egokia izan behar dute, eta potentzia elektrikoa behar adinakoa izan behar da. Ekintza txiki horiei esker, ekipoen bizitza erabilgarria luza daiteke eta ustekabeko hutsegiteak saihestu.
Mantentze prebentibo motak
Mantentze prebentiboa denboran oinarri daiteke; hau da, eguneroko, asteko, hileko edo urteko ekintzak programatzen dira ekipoak berrikusi eta balizko matxurak detektatzeko. Mantentze mota hau egiteko, garrantzitsua da tailerreko sail guztien artean plangintza eta koordinazioa egotea.
Izan ere, mantentze prebentiboa egiteko, makinak erabiltzen ari izan behar dira. Ez du esan nahi ikuskapena egiten den unean bertan lanean egon behar dutenik, baina bai egunero funtzionatzen duten makina operatiboak izan behar dutela. Eguneroko prebentzio-lanen artean txirbilen garbiketa aipa daiteke; asteko lanen artean, olioa aldatzea edo betetzea.
Beste mantentze prebentibo mota bat makinen erabileran oinarritzen dena da. Hau da, makina bat egunero erabiltzen bada, jarraipena egin behar zaio. Horretarako, operadoreek edo mantentze-teknikariek funtzionamendu-orduen, ekoizpen-zikloen eta abarren erregistroa eraman behar dute. Adibidez, makinak eguneko 24 orduetan lanean dituzten lantegietan, maiz berrikusi behar dira ekoizpena geldiaraziko luketen bat-bateko matxurak saihesteko.
Landu prebentzio-estrategia
Makina-erreminta bakoitza desberdina da. Ez dute guztiek zaintza bera behar funtzionatzeko, baina badira zenbait puntu komun, garbiketa, adibidez. Txirbila harrotzen duten makinetan, txirbilak bankadatik eta pilatu daitezkeen gainerako ataletatik kendu behar dira. Halaber, olioa erabili behar da makinaren atal mugikorrak koipeztatzeko eta haien higadura saihesteko. Eta, jakina, instalazioek garbi-garbi egon behar dute, eta makina hauek lan egiteko giro egokia eskaini (elektrizitatea, ur-hornidura, olioa, argia, aireztapena, tenperatura eta abar).
Tailerreko makina bakoitzak bere mantentze prebentiboko plana izan behar du (astekoa, hilekoa, urtekoa): ekipoen aldizkako ikuskapenak programatu behar dira, garbiketa egin (lurrarena eta makinarena), softwarea zaindu (CNC makinen kasuan) eta, jakina, mantentze-sailari jakinarazi pieza batek behar bezala funtzionatzen ez duenean, ordeztu edo konpon dezaten.