CNC tornu baten mantentze prebentiboa egiteak makineriarekin lotutako arazoak aurrez ditzake mekanizazio-tailerrean. Mantentze hori egiten ez bada, baliteke CNC tornuak funtzionatzeari uztea egun batetik bestera, eta, ondorioz, piezen ekoizpena berehala geldituko litzateke.
CNC tornuaren mantentze prebentiboaren aurrekariak
Mantentze prebentiboa sortu baino askoz lehenago, eta ordenagailu bidezko zenbakizko kontrola (CNC) metalgintzan sartu baino are lehenago, fabrikek eta tailerrek mantentze moduren bat egiten zieten makina-erremintei. Lehen Industria Iraultzan (XVIII. eta XIX. mendeetan), mantentzea zuzentzailea zen; hau da, makinak zituen akatsak konpondu eta lanean jarraitzen zen. Matxurak konpontzerik ez bazegoen, makina berri batekin ordezten zen.
Garai hartan, fabrikak sistema automatizatu xumeak ezartzen hasi ziren, eta konturatzen hasi ziren hobe zela ekoizpen-katea geldiarazten zuten hutsegiteak eta arazoak saihestea. Hau da, arazoak gertatu aurretik prebenitzea.
Hirugarren eta laugarren industria-iraultzetara arte ez zuen mantentze prebentiboaren kontzeptuak benetako garrantzirik hartu. Zergatik? Teknologia sofistikatuak ezarri zirelako, hala nola ordenagailu bidezko zenbakizko kontrola; izan ere, ordenagailuek aldizkako mantentzea behar dute ondo errendatzeko, eta gaur egungo makina askok lana errazten duten ordenagailuak dituzte, ekoizpen-kostuak murrizten dituzte eta entrega-epeak laburtzen.
Zenbat industria-mantentze mota daude?
Gaur egun hiru mantentze mota daude metalgintzan:
- Zuzentzailea: helburu nagusia akatsak zuzentzea, konpontzea edo hobetzea da, bai eta makinaren elementu eta erreminta akastunak ordeztea ere. Mantentze mota hau makinak akats edo hutsegite bat duenean egiten da.
- Prebentiboa: makinak izan ditzakeen hutsegite edo akatsen agerpena eta eragina murrizteko pentsatua dago. Mantentze mota honen helburu nagusia ekoizpen-kateetako etenak saihestea eta haien errendimendua hobetzea da. Aldizkako mantentzea da, eta makinaren arabera aldatzen da.
- Iragarlea: izenak dioen bezala, makina batek izan ditzakeen akatsak iragartzean datza. Horretarako, makinen osagai elektriko eta mekanikoen azterketa sakonak egiten dira.
Mantentze prebentiboaren garrantzia CNC tornu batean
CNC tornu baten mantentze prebentiboaren garrantzia ulertzeko, automobilak har ditzakegu adibidetzat. Ibilgailu bat duenak ohiko berrikuspenak egin behar ditu, besteak beste olio-aldaketa edo pneumatikoen egoeraren egiaztapena. Horrela, epe luzera larriak eta konpontzeko garestiak izan daitezkeen arazoak saihesten dira. Gauza bera gertatzen da makina-erremintekin, kasu honetan CNC tornuarekin.
Mantentze mota hau aldizka egiten da ekipo baten balizko hutsegiteak murrizteko. CNC tornu baten mantentze prebentiboa makina egoera onean eta martxan dagoenean egiten da, eta ekoizpena geldiaraziko lukeen akatsen bat sisteman gertatu baino askoz lehenago.
Mantentze mota honi esker, makinetan ager litezkeen akatsen zantzuak identifika daitezke eta gertatzeko arriskua murriztu. Horrela, neurri handi batean saihesten da makinari mantentze zuzentzailea egin behar izatea. Eta zer ekintza egin daitezke makinen hutsegiteak prebenitzeko?
Oinarrizko lanez ari gara, hala nola: ekipoaren instalazio zuzena; funtzionamendu egokia, fabrikatzailearen jarraibideei jarraituz; garbiketa edo higatutako piezen ordezkapena, etab. CNC tornuaren mantentze prebentiboa garrantzitsua da, ez bakarrik ekoizpen-lerroak ustekabean gelditzea saihesteko, baita tailerrean mantentze zuzentzaile garestiagoa egin beharra ekiditeko ere.
Mantentzea makina martxan ez dagoenean egin behar da beti, hau da, ekoizpen-ordutegitik kanpo. Ikuskatu nahi den CNC tornu motaren araberakoa ere bada; beraz, mantentze hori astero, hilero, sei hilean behin, urtero eta abar programa daiteke. Berrikuspen horiek noiz programatu erabakitzean, garrantzitsua da makinaren erabilera eta funtzionamendu-maiztasuna kontuan hartzea.
Nola egin CNC tornu baten mantentze prebentiboa?
CNC tornuan hainbat berrikuspen egin daitezke ekipoan akatsak prebenitzeko. Egunero gidetako lubrifikatzailearen maila edo hozte-likidoarena egiaztatu behar da; halaber, mekanizazioan sortzen diren txirbilak makinaren gainazaletik kendu behar dira. Astean behin, iragazkia erregulatzen duen drainatzeak ondo funtzionatzen duela egiaztatzea gomendatzen da, bai eta airea kontrolatzen duen manometroa ere. Halaber, gainazaleko garbiketa egin behar da, produktu egokiak erabiliz. Inoiz ez disolbatzailerik, makina kalte dezaketelako.
Bestalde, komeni da sei hilean behingo eta urteko berrikuspenak programatzea tornuaren osagaiak sakonago ikuskatzeko; horrek, jakina, makinaren ordenagailua ere barne hartzen du.