Ordenagailu bidezko zenbakizko kontrola (CNC) makina-erremintak automatizatzeko aukera ematen duen sistema da. Metodo honi esker, makineria ordenagailu batean programatutako aginduen bidez erabil daiteke, eta gero eta gehiago erabiltzen da mekanizazio-tailerretan, zehaztasunagatik eta abiaduragatik; horrela, ekoizpen-kostuak eta -denborak murrizten dira.
CNC zenbakizko kontrola metalgintzan
CNC zenbakizko kontrola 40ko eta 50eko hamarkadetakoa da, eta eskuzko zenbakizko kontrolarekin lan egiten zuten makinetan du oinarria; makina horiek txartel zulatuetan kodetutako aginduei jarraitzen zieten. Urteen poderioz, eta teknologia analogikoa eta digitala iritsi ahala, CNCa garatuz joan zen, gaur egun gehien erabiltzen diren metodoetako bat bihurtu arte.
Prozesadoreen bilakaerari esker, ordenagailu bidezko zenbakizko kontrola sortu zen, edo, beste modu batera esanda, CNC zenbakizko kontrola. Gaur egun, CNCa benetako iraultza da industriarentzat; izan ere, eskaintzen dituen abantaila ugariez gain, mikroprozesadoreak merkatzen ere lagundu du.
Ordenagailu bidezko zenbakizko kontrola (CNC) ordenagailu bat erabiltzean datza, makina-erreminta batek, finkoa zein eramangarria izan, egiten dituen mugimenduak kontrolatu eta gainbegiratzeko.
CNC makinak
Gero eta makina-erreminta gehiagok dute teknologia hau; adibidez, tornuak, fresatzeko makinak, artezteko makinak, laser eta ur-zorrotada bidezko ebaketa-makinak eta prentsak. CNC zenbakizko kontrolaren moldakortasunari esker, ekipo askotan txerta daiteke; horrela, tailerren lana errazten da, ekoizpen-kostuak murrizten dira, abiadura handitzen da eta giza esku-hartzea gutxienekoa da.
Teknologia hau duten makinek ordenagailu integratu bat dute ekipoaren parte gisa; gailu horietako gehienek atzeraelikadura-sistema oso sofistikatua dute, eta lana automatizatu eta abiadura, presioa, piezaren posizioa eta abar doi ditzakete, operadore bat etengabe egon beharrik gabe.
Gainera, CNCak motor eta eragingailu-osagaien sistema sofistikatu batekin funtzionatzen du, eta horri esker makinaren ardatzak mugitzen dira mekanizatu beharreko piezan zehar. Bestalde, CNC zenbakizko kontrolarekin dabiltzan makinek ordenagailuan CNC lengoaia alfanumerikoaren bidez sartzen diren agindu eta jarraibide batzuei jarraitzen diete. Jarraibide horiei esker, eta makinaren arabera, ekipoak ebaketa-erreminta batetik bestera alda dezake piezaren gaineko lana egiteko.
Nola funtzionatzen dute CNC zenbakizko kontroleko makinek?
Makina hauen funtzionamendu-printzipioa oso erraza da: koordenatu-sistema (aginduak) behar dute, ebaketa-erremintak egin beharreko mugimendua zehazteko, bai eta piezaren inklinazio-angelua ere (makina batzuek pieza beren kabuz birkoka dezakete). Mugimenduak makinaren koordenatu-ardatzetan egiten dira.
Nola daki erremintak nondik mugitu behar duen? Operadoreak lengoaia alfanumerikoan egin behar duen aurretiazko programazioari esker. Makinak ordenagailuaren jarraibideak jasotzen ditu G eta M kodeen bidez; ondoren, ordenagailuko programak edo softwareak kode horiek seinale elektriko bihurtzen ditu, eta seinale horiek motorrak eta, ondorioz, ebaketa-erremintak aktibatzen dituzte.
CNC makina baten osagaiak
CNC zenbakizko kontrolarekin funtzionatzen duen makina-erreminta batek sei atal edo elementu nagusi ditu:
- Makina-erreminta (makina bera, teknologiara egokitua: tornua, fresatzeko makina eta abar).
- Sarrera-gailua.
- Kontrolagailua.
- Eragingailu-sistemak.
- Ordenagailua.
- Atzeraelikadura-gailua, makina-erreminta mota batzuetan bakarrik.
CNC zenbakizko kontrolaren lengoaia
CNC makina-erreminta martxan jartzeko, lengoaia espezifiko batekin programatu behar da. Programazio hori eskuzkoa edo automatikoa izan daiteke. Eskuzko programazioan, operadoreak berak egiten ditu piezaren gainean exekutatuko diren arrazoiketak eta kalkuluak, eta ordenagailuan sartzen ditu.
Programazio automatikoan, berriz, ordenagailuak egiten ditu kalkuluak, operadoreak emandako datu eta parametro batzuetatik abiatuta; emaitza APT datu-trukea da.
CNC lengoaiaren ezaugarria da mekanizazio-fase bera osatzen duten multzoz osatuta dagoela, eta multzo horiei blokeak edo sekuentziak deritze. Bloke horiek mekanizatzeko behar diren funtzio geometriko, teknologiko eta makina-funtzio guztiak izan behar dituzte. CNC zenbakizko kontrolak erabiltzen dituen karaktereak DIN 66024 eta 66025 arauek arautzen dituzte; hona hemen kode horietako batzuk:
- N, bloke- edo sekuentzia-zenbakiari dagokion helbidea; 1000 arte programa daitezke (N000tik N999ra).
- X, Y, Z: makinaren ardatzen helbideak.
- G, mekanizazioaren prestatze-funtzioen helbidea. Makinaren mugimendu-funtzioak deskribatzen ditu.
- M, funtzio laguntzaile edo osagarrien helbidea (biraketak, geldialdia eta abar).
- F, aitzinamendu-abiadura.
- S, ardatz nagusiaren biraketa-abiadura.