Funtzio anitzeko tornua mekanizazio-prozesu eta -ataza bat baino gehiago ekipo berean biltzeko gai den makina-erreminta da. Makina honetan hainbat lan egin daitezke pieza makina batetik bestera eraman beharrik gabe. Hau da, pieza berean eta prozesu bakar batean, tornoketa, fresaketa, zulaketa eta abar egin daitezke.
Zer da funtzio anitzeko tornua?
Makina honen ezaugarri nagusia hainbat prozesu aldi berean egiteko gaitasuna da. Funtzio anitzeko tornuan tornoketa, fresaketa, zulaketa eta mandrinaketa, besteak beste, egin daitezke, eta horrek denbora asko aurrezten du ekoizpen-kateetan. Makina honi esker, piezak ez du makina desberdinetako prozesuetatik igaro behar nahi den akabera lortu arte.
Funtzio anitzeko tornuak, ataza anitzeko tornua ere deitua, piezak hainbat ardatzetan mekanizatzeko aukera ematen du. Ardatz nagusi bikoitza du, eta bien artean txandaka lan egin daiteke mekanizazio-eragiketa guztiak prozesu bakar batean egiteko. Horrela, pieza guztiz amaituta eta entregatzeko prest ateratzen da makinatik.
Zenbakizko kontrola ataza anitzeko tornuetan
Funtzio anitzeko tornuak CNC lengoaia alfanumerikoarekin lan egiten du, hau da, ordenagailu bidezko zenbakizko kontrolarekin. Teknologia horri esker, makina-erreminta honetako prozesuak automatikoak dira, eta horrek entrega-epeak eta eskulana murrizten laguntzen du, giza esku-hartzea gutxienekoa baita.
Makina honekin lan egiteko, piezaren diseinua egin behar da CAD eta CAM programekin, eta funtzio anitzeko tornuaren ordenagailuarekin bateragarria den CNC lengoaiara itzuli. Operadoreak makinak lan egiteko behar diren parametroak sartu ondoren, pieza platera nagusian finkatu besterik ez du egin behar, makinaren beraren lotze-sistemen edo tresneriaren bidez.
Hala ere, beste CNC makina-erreminta batzuek ez bezala, funtzio anitzeko tornuak diseinuan benetako adituak behar ditu, garrantzitsua baita makinaren funtzio guztiak konbinatzen jakitea errendimendurik handiena ateratzeko. Hau da, tornoketa eta, aldi berean, piezaren fresaketa eta zulaketa, behar izanez gero, programatzeko gai den aditu bat behar da.
Funtzio anitzeko tornuaren ezaugarriak eta abantailak
Tornuen eta fresatzeko makinen ebaketa-erremintak dituenez, funtzio anitzeko tornuak hainbat platera, lotze-sistema, tresneria eta erreminta izan ohi ditu, behar den mekanizazio-eragiketa edozein dela ere pieza lantzeko behar den potentzia eta zurruntasunarekin. Erreminta-aldaketa automatikoa da, eta ez da beharrezkoa pieza biratzea eta berriro kokatzea, makinak behar den guztia baitu pieza egoki iritzitako moduan mugitzeko.
Funtzio anitzeko tornuaren beste ezaugarri bat da mekanizatzen diren piezek diseinu konplexuak izan ditzaketela. Makina honen emaitzak bikainak dira: akabera akasgabeak, zehatzak eta kalitate handikoak. Makina honetan, pieza txikien mekanizazio-denbora minutu batetik behera jaisten da; pieza handiek, berriz, mekanizazio-prozesu luzeak dituzte, baina horri esker operadoreek tailerreko beste lan batzuk egin ditzakete, funtzio anitzeko tornua etengabe zaindu beharrik gabe.
Esan dugu jada makina honetan lan asko egin daitezkeela, baina zein zehazki? Funtzio anitzeko tornu batean tornoketako eragiketa guztiak ez ezik, hiru, lau edo bost ardatzeko fresaketa ere egin daiteke; baita zulaketa ere. Ezaugarri horregatik, makina mota hau merkatuko malguenen eta erabilera anitzenen artean dagoela esaten da.
Gainera, hainbat material landu daitezke, eta horrek are gehiago handitzen du makina hauen erabilera-aniztasuna. Ezaugarri horri esker, ataza anitzeko tornuak era guztietako metalak lantzen dituzten mekanizazio-tailerretan daude: altzairu herdoilgaitza, aluminioa, burdina eta abar; zura eta beira lantzeko ere balio dute. Tornu honekin metalgintzarako piezak fabrika daitezke, bai eta urregintzako artelanak sortu eta grabatuak egin ere.
Azkenik, funtzio anitzeko tornuak kontraburu bat izan ohi du, makinaren modeloaren arabera, piezak automatikoki jasotzeko eta beste aldetik mekanizatzeko.
Funtzio anitzeko tornuaren atalak
Funtzio anitzeko tornua bankada batek osatzen du, makinaren euskarriak, eta haren gainean kokatzen dira gainerako atal guztiak. Bankadaren gainean daude platerak (normalean bat baino gehiago), eta haietan finkatzen da pieza hainbat lotze-sistema eta tresneriaren bidez.
Normalean makina honek bi buru (ardatz nagusia eta bigarren ardatz nagusia) ditu, eta fresatzeko buru bat ere bai. Esan dugun bezala, ardatz horiei esker pieza automatikoki igarotzen da buru batetik bestera, bi mekanizazio-prozesu desberdin jasan ditzan. Ataza anitzeko tornuen modelo askotan erreminta-dorre bat erreminta gehigarri gisa jartzeko aukera dago, edo fresatzeko burua kendu eta bigarren erreminta-dorre bat gehitzekoa.
Azkenik, makinaren ordenagailua hartu behar da kontuan; ekipo hori gabe, ezinezkoa litzateke tornuan inolako lanik egitea. Ordenagailuan sartzen ditu operadoreak tornuak pieza mekanizatzeko behar dituen aginduak.