Fresatzeko makina fresa baten bidez funtzionatzen duen makina-erreminta da; fresa mekanizatu beharreko piezaren txirbilak harrotzen dituen ebaketa-erreminta birakaria da. Gaur egun hainbat fresatzeko makina mota daude; horietako bat bankada finkoko fresatzeko makina da, bertikala ere deitua.
Zer da bankada finkoko fresatzeko makina?
Bankada finkoko fresatzeko makinari fresatzeko makina bertikala ere esaten zaio, eta gaur egun dauden fresatzeko makina mota ugarietako bat da. Baina zer da fresatzeko makina? Fresatzeko makinak oso makina-erreminta konplexuak dira, eta piezak txirbil-harroketa bidez mekanizatzeko erabiltzen dira. Makina hauek hainbat ahoz edo ertzez hornitutako ebaketa-erreminta bat erabiltzen dute, fresa izenekoa; fresak abiadura handian biratzen du mekanizatu beharreko piezaren gainazalarekin topo egin arte, eta gainazal horretako soberako materiala harrotzen du.
Fresatzeko makinak modu desberdinetan sailka daitezke. Besteak beste, unibertsalak eta bertikalak edo bankada finkokoak daude. Badira fresatzeko makina bereziak ere, hala nola gantry motakoak, eta baita ebaketa-erremintak zenbat ardatzetan mugitzen den kontuan hartuta bereizten direnak ere. Bost ardatzeko makinak dira aurreratuenak. Gainera, fresatzeko makinak eskuzkoak izan daitezke edo ordenagailu bidezko kontrol numerikoaren bidez (CNC) funtziona dezakete.
Bankada finkoko edo fresatzeko makina bertikala erremintaren kokapenaren araberako fresatzeko makinen sailkapenean sartzen da. Makina hauetan, erreminta-euskarriko ardatz nagusia piezarekiko perpendikularrean biratzeko moduan kokatzen da, piezaren ardatz horizontalaren gainean. Horregatik dute fresatzeko makina hauek mugimendu bertikala: burua piezarantz jaitsi daiteke, edo mahaiak egin dezake gorako/beherako mugimendua bururantz.
Fresatzeko makina bertikalen motak
Fresatzeko makina bertikalak, aldi berean, bi taldetan bana daitezke: banku finkokoak eta dorredunak. Antzekoak izan arren, makina desberdinak dira. Sailkapen hori makinaren buruen eragitearen arabera egiten da.
- Banku finkoa. Burua ezin da mugitu, baina fresa bai.
- Dorreduna. Burua 180 graduko angeluetan mugi daiteke, mekanizatu beharreko piezaren ardatz horizontalaren arabera.
Bankada finkoko fresatzeko makinaren ezaugarriak
Bankada finkoko fresatzeko makinaren ezaugarri nagusia oso sendoa izatea da. Haren bankua edo bankada pieza bakarrekoa da, zurruna eta oso astuna. Bankadak eusten dio lan-mahaiari. Lehen esan bezala, fresatzeko makina mota honetan mahaiak perpendikularreko mugimendua egiten du ardatz nagusiarekiko; ardatz nagusia, berriz, paraleloan mugitzen da bere ardatzaren gainean. Bestalde, orgak zeharkako eta luzetarako desplazamenduak egiten ditu.
Makina-erreminta mota hau artekak mekanizatzeko erabiltzen da, ebaketa-sakonera handia baitute modu horizontalean mugitzean. Gainera, bankada finkoko fresatzeko makina batean moldeetako barrunbeak, kamak eta matrizeak mekaniza daitezke; mota askotako gainazalak zulatu, zulo egin eta fresatu ditzakete. Gaur egun, lana modu automatikoan egiten duten mota honetako fresatzeko makinak ere badaude.
Fresatzeko makina bertikalen berezitasuna da oinarria eta zutabea erabat burdinurtuzkoak direla. Buruak finkoak edo oszilakorrak dira. Bestalde, landu beharreko piezak bertikalki ez ezik, orgaren desplazamenduari esker horizontalki ere mugi daitezke.
Zer hartu behar da kontuan bankada finkoko fresatzeko makina aukeratzean?
Bankada finkoko fresatzeko makina erosi nahi baduzu, komeni da makinaren zenbait alderdi tekniko kontuan hartzea. Hauek dira:
- Mahaia. Makina hau aukeratzean, mahaiaren azalera hartu behar da kontuan. Haren zabalera eta luzera neurtzen dira.
- Pisua. Onartutako gehieneko pisuak adierazten du makinak zenbat kilo jasan ditzakeen.
- Mahaiaren aitzinamendu-mugimendua. Milimetrotan neurtzen da, eta mahaiaren zeharkako edo luzetarako mugimenduen tarteak adierazten dituen parametroa da.
- Ardatzak. Fresatzeko makina X eta Y ardatzetan desplaza daiteke.
- Abiadura. Minutuko biratan neurtzen da, eta fresatze-abiaduraren mailak adierazten ditu.
- Abiadura kopurua. Makina-erremintek abiadura kopuru desberdinak dituzte. Fresatzeko makinen kasuan, makinak zenbat prozesu egin ditzakeen adierazten du.
- Potentzia. Ebaketa-potentziak makinaren errendimendu-maila neurtzeko aukera ematen du. Metal gogorrenek fresatze-potentzia handiagoa beharko dute.
- Neurriak. Bankada finkoko edo fresatzeko makina bertikalak makina polibalenteak izan ohi dira. Modelo errazenek ez dute leku handirik hartzen, izenak dioen bezala, gorantz hedatzen baitira, ez zabalean. Neurriak milimetrotan adierazten dira.
- Ardatz nagusia. Fresatzeko makina bertikala aukeratzean, garrantzitsua da ardatz nagusia kontuan hartzea, zehazki mahairainoko distantzia eta haren aitzinamendua. Distantziak piezen gehieneko altuera zehazten du; aitzinamenduak, berriz, piezen tamainarik txikiena.
- Erreminta-euskarria. Kontuan hartu fresatzeko makinak zer erreminta-euskarri mota duen, zilindrikoa edo konikoa. Horrek zehazten du piezak makina honetan nola landu daitezkeen.