Tokarka wielozadaniowa to obrabiarka, która łączy w jednej maszynie wiele procesów i operacji obróbczych. Pozwala wykonywać różne prace bez konieczności przenoszenia detalu między maszynami. Oznacza to, że na jednym przedmiocie, w jednym zamocowaniu, można przeprowadzić toczenie, frezowanie, wiercenie itd.
Czym jest tokarka wielozadaniowa?
Najważniejszą cechą tej maszyny jest możliwość jednoczesnego realizowania różnych procesów. Na tokarce wielozadaniowej można prowadzić toczenie, frezowanie, wiercenie, wytaczanie i inne operacje, co oznacza ogromną oszczędność czasu w łańcuchach produkcyjnych. Dzięki tej maszynie detal nie musi przechodzić przez kolejne procesy na różnych maszynach, aby uzyskać pożądane wykończenie.
Tokarka wielozadaniowa, nazywana też centrum tokarsko-frezarskim, umożliwia obróbkę detali z wykorzystaniem wielu osi. Ma dwa wrzeciona, między którymi można przekazywać detal, aby wykonać wszystkie operacje obróbcze w jednym cyklu. W ten sposób detal opuszcza maszynę całkowicie gotowy do wysyłki.
Sterowanie numeryczne w centrach tokarsko-frezarskich
Tokarka wielozadaniowa pracuje w oparciu o alfanumeryczny język CNC, czyli komputerowe sterowanie numeryczne. Dzięki tej technologii procesy na tej obrabiarce przebiegają automatycznie, co pozwala skrócić terminy realizacji i ograniczyć nakład pracy, ponieważ wymagany jest minimalny udział człowieka.
Aby pracować na tej maszynie, trzeba zaprojektować detal w programach CAD i CAM, a następnie przełożyć projekt na język CNC zgodny z komputerem tokarki wielozadaniowej. Gdy operator wprowadzi parametry niezbędne do pracy maszyny, pozostaje mu jedynie zamocować detal w uchwycie głównym za pomocą systemów mocowania lub oprzyrządowania maszyny.
Jednak w odróżnieniu od innych obrabiarek CNC tokarka wielozadaniowa wymaga prawdziwych specjalistów od programowania, ponieważ trzeba umieć połączyć wszystkie funkcje maszyny, aby w pełni wykorzystać jej możliwości. Potrzebny jest więc specjalista, który zaprogramuje toczenie, a jednocześnie frezowanie i – w razie potrzeby – wiercenie detalu.
Cechy i zalety tokarki wielozadaniowej
Ponieważ dysponuje narzędziami skrawającymi typowymi zarówno dla tokarek, jak i frezarek, tokarka wielozadaniowa ma zwykle kilka uchwytów, systemów mocowania, oprzyrządowania i narzędzi o mocy i sztywności wystarczającej do obróbki detalu dowolną metodą. Wymiana narzędzi odbywa się automatycznie, a detalu nie trzeba obracać ani przestawiać, ponieważ maszyna ma wszystko, co potrzebne, by ustawić go w odpowiedniej pozycji.
Tokarka wielozadaniowa pozwala także obrabiać detale o złożonych kształtach. Wyniki uzyskiwane na tej maszynie są doskonałe: nienaganne, precyzyjne wykończenie wysokiej jakości. Czas obróbki małych detali skraca się do niespełna minuty, natomiast obróbka dużych detali trwa długo – pozwala to jednak operatorom wykonywać w tym czasie inne zadania w zakładzie, bez konieczności ciągłego nadzorowania tokarki wielozadaniowej.
Wspomnieliśmy już, że na tej maszynie można wykonywać wiele operacji – ale jakich konkretnie? Na tokarce wielozadaniowej można nie tylko przeprowadzić wszystkie procesy typowe dla toczenia, ale także frezować w trzech, czterech lub pięciu osiach, a ponadto wiercić. Dzięki temu maszyny tego typu uchodzą za jedne z najbardziej elastycznych i wszechstronnych na rynku.
Co więcej, można na nich obrabiać różne materiały, co dodatkowo zwiększa ich wszechstronność. Dzięki temu centra tokarsko-frezarskie są obecne w zakładach mechanicznych, w których obrabia się metale wszelkiego rodzaju: stal nierdzewną, aluminium, żelazo itd.; maszyna pozwala też obrabiać drewno i szkło. Na tokarce tej można wytwarzać detale dla przemysłu metalowego, a także tworzyć dzieła sztuki złotniczej, a nawet wykonywać grawerunki.
Wreszcie tokarka wielozadaniowa może być wyposażona – w zależności od modelu – w przeciwwrzeciono, które automatycznie przejmuje detal, aby można go było obrobić z drugiej strony.
Budowa tokarki wielozadaniowej
Tokarka wielozadaniowa składa się z łoża, czyli korpusu maszyny, na którym osadzone są wszystkie pozostałe zespoły. Na łożu znajdują się uchwyty (zwykle więcej niż jeden), w których detal mocuje się za pomocą różnych systemów mocowania i oprzyrządowania.
Maszyna ta ma zazwyczaj dwa wrzecienniki (wrzeciono główne i przeciwwrzeciono), a także wrzeciono frezarskie. Jak już wspomnieliśmy, dzięki tym wrzecionom detal jest automatycznie przekazywany z jednego wrzeciona na drugie, aby można było poddać go dwóm różnym procesom obróbki. W wielu modelach centrów tokarsko-frezarskich można zastosować głowicę rewolwerową jako dodatkowe wyposażenie lub zdemontować głowicę frezarską i zamontować w jej miejsce drugą głowicę rewolwerową.
Wreszcie trzeba wspomnieć o komputerze maszyny; bez niego praca na tokarce byłaby niemożliwa. To do komputera operator wprowadza polecenia potrzebne do obróbki detalu.