Hari bidezko ebaketari hari bidezko elektrohigadura ere esaten zaio, eta EDM edo Electrical Discharge Machining metodologia erabiltzen duen teknika da. Hari bidezko ebaketak piezak lantzeko aukera ematen du, zehaztasun handiz eta modu automatizatuan. Zer beste abantaila ditu? Zertarako erabiltzen da?
Zer da hari bidezko ebaketa?
Hari bidezko ebaketa edo elektrohigadura teknika erabiltzen duten makina-erremintek pieza baten profilak ebakitzen dituzte deskarga elektrikoen bidez. EDM teknologiarekin landutako piezak metalak eta beste material eroale batzuk, hormigoizko eta harrizko egiturak eta baita medikuntzan erabiltzen diren orratzak ere izan daitezke. Piezek oso geometria konplexuak izan ditzakete, eta, beraz, konplexutasun hori mekanizatzeko gai diren makina espezializatuak behar dituzte.
EDMak deskarga elektrikoen bidez funtzionatzen du. Pieza makinaren mahaiaren gainean finkatzen da, eta deskargak piezaren eta hariaren artean sortzen dira. Hariak etengabeko desplazamendua egiten du, eta makinaren ardatz zentral gisa jarduten du. Haria kobrezkoa edo letoizkoa izan ohi da, eta ez du benetako presio fisikorik egiten piezaren gainean; horri esker, oso pieza mehe eta hauskorrak mekanizatu daitezke.
Hari bidezko ebaketa prozesu termodinamikoa eta elektrikoa da, eta ez da batere berria. Izan ere, EDM teknologia Bigarren Mundu Gerran hasi zen erabiltzen. Errusiarrak izan ziren piezak higatzeko eskuzko elektrodoak eta deskarga elektrikoak erabiltzen zituen teknika bat garatu zuten lehenak. Teknika sinple hartatik sortu zen, denbora igarota, elektrohigadura modernoa.
Elektrohigaduraren onurak
Zergatik da ideia ona hari bidezko ebaketa edo elektrohigadura mekanizazio-tailer batean sartzea? Zein dira teknika honen abantailak? Hasteko, oso eraginkorra da, eta edozein ebaketa-sakonera mekanizatzeko aukera ematen du. Metodo honen alderik onena da ez duela ahalegin handirik eskatzen, eta, makina motaren arabera, baliteke operadorerik ere behar ez izatea.
Bestalde, EDM makinek errazago mekanizatzen dituzte geometria espezifikoak eta ebaketa finak eskatzen dituzten pieza oso konplexu eta zehatzak. Elektrohigadura-makinen ebaketa-abiadura oso handia da.
Elektrohigadura edo hari bidezko ebaketa mekanizazio-prozesu askotan aplika daiteke, mota guztietako piezetan. Gainazal estu eta doituak landu daitezke, hariak leku zailetara iristeko aukera ematen baitu. Elektrohigadura pasada bakarreko prozesua denez, alternatiba ekonomikoa da epe luzera, eta ez da beharrezkoa piezak makina konbentzionaletan lantzea, hala nola tornuan edo fresatzeko makinan.
Hari bidezko ebaketa-makinak erabilerrazak dira, eta, modeloaren arabera, operadorearen gutxieneko esku-hartzearekin lan egiteko programa daitezke. Horrela, produkzio-kostuak murrizten dira: eskulana ez ezik, fabrikazio-denborak ere murrizten dira, eta, ondorioz, baita entrega-epeak ere.
Hariari dagokionez, unibertsala da, eta piezaren edozein konfigurazio egiteko aukera ematen du. Ebaketa egin aurretik, garrantzitsua da piezaren deformazioa saihesteko tratamendu termikoak egitea.
Hari bidezko ebaketaren funtzionamendu-printzipioa
Hari bidezko ebaketak oinarri fisiko bat du: mekanizatu beharreko piezaren eta elektrodo baten artean arku elektriko bat sortzea. Arkua sortu ahal izateko, pieza eta elektrodoa ingurune egokian egon behar dute, hau da, ingurune dielektriko batean. Helburua piezaren gainazaletik partikulak kentzea da, elektrodoaren forma bera piezan erreproduzitu arte.
Zer funtzio du hariak prozesu honetan? EDM makinak, pieza prozesu bakar batean osorik mekanizatzeko aukera ematen duenak, metalezko hari bat du, eta hari horrek mozten ditu piezak aurretik programatutako diseinuaren arabera. Haria deskarga elektrikoekin batera aritzen da. Deskarga horiek txinpartak sortzen dituzte piezaren eta hariaren artean, eta horrela soberako materiala kentzen da. Material hori, aldi berean, piezaren gainazaletik erabat kendu behar da, fluido dielektriko baten etengabeko jarioaren bidez.
Zertarako erabiltzen da hari bidezko ebaketa?
Elektrohigadura asko erabiltzen da erremintak eta moldeak fabrikatzeko, teknika zehatza delako eta material oso gogorrak mekaniza daitezkeelako. Prozesu honen malgutasunari esker, forma konplexuenak eta zailenak mekaniza daitezke, beste teknika batekin ezin izango liratekeenak edo, egitekotan, denbora asko eta, ondorioz, mekanizazio-kostu handia eskatuko luketenak.
Erremintak eta moldeak mekanizatzeaz gain, kalibreak, trokelatzeko erremintak, disko-espekak, zulagailuak, matrizeak eta trokelak fabrika daitezke, baita elektrodoak ere.