Mandrinaketa mekanizazio-mota bat da: beste prozesu batzuen bidez (tornoketa, fresaketa, etab.) fabrikatutako piezetako zuloak lantzen dira, neurri- eta forma-zehaztasun handiagoa lortzeko edo gainazalaren zimurtasuna murrizteko. Mandrinatzeko erremintei esker, zulo zilindrikoak eta konikoak egin daitezke, baina baita barneko hariak ere.
Mandrinatzeko makina-erremintak
Piezen mandrinaketa makina-erreminta askotan egin daiteke, adibidez tornuan. Tornuan pieza bat mandrinatzeko, piezak errebolu-solido txiki bat izan behar du, eta simetria-ardatzean zulo bat izan behar du. Pieza plater birakarian finkatu eta biraraztzen da; bitartean, mandrinatzeko erremintetako bat tornuaren kontrapuntoan finkatzen da. Kasu honetan, mekanizazioa mandrinatzeko barra batekin egiten da.
Zulo bat edo gehiago dituzten piezak mekanizatu nahi direnean, fresatzeko makinak, mekanizazio-zentroak (mandrinatzeko erreminta birakariekin) eta mandrinatzeko makinak izeneko makina bereziak erabiltzen dira.
Zer da mandrinatzeko makina bat?
Mandrinatzeko makina batekin pieza kubikoetan zuloak egin daitezke, tolerantzia estuekin eta mekanizazio-kalitate handia behar dutenetan. Makina-erreminta hauek oso zehatzak izan behar dute eta tolerantzia txikiak izan, gainazal estuak lan ditzaketelako, besteak beste. Mandrinatzeko makina batek eragiketa ugari egin ditzake, guztiak ere lehendik dauden zuloak handitzearekin lotuak. Hona hemen horietako batzuk:
- Otxabuketa, ahoanitzeko erreminta batekin: zulo zehatzagoak egiten ditu, sakonera-tolerantzia mugatuarekin eta ebaketa erradial txikiarekin.
- Aho bakarreko mandrinaketa, desbastea, akabera eta txirbil-kontroldun akabera egiteko; makinaren potentzia nahikoa ez denean ere erabiltzen da.
- Mailakako mandrinaketa, plakatxoak izeneko mandrinatzeko erremintekin, ardatz-altuera eta diametro desberdinetan kokatuta.
- Ahoanitzeko mandrinaketa, bira bakoitzeko aitzinamenduarekin desbastatzeko.
Esan bezala, tornuak eta fresatzeko makinak erraz bihur daitezke mandrinatzeko makina, betiere mandrinatzeko erreminta egokiak erabiltzen badira. Hala ere, eragiketa horiek egiteko makina espezifiko bat nahi baduzu, hiru mota daude: bertikalak, horizontalak eta koordenatuetakoak.
Mandrinatzeko makina bertikalek mahai horizontal baten gainean egiten den biraketagatik dute izen hori; mandrinatzeko makina horizontaletan, pieza geldi geratzen da, eta ardatz nagusiak ardatz horizontal baten inguruan biratzen du. Azkenik, koordenatuetako mandrinatzeko makinek zehaztasun handia behar duten piezetan egiten dituzte zuloak, hala nola matrizeetan.
Zer mandrinatzeko erreminta aukeratu?
Mandrinatzeko erremintak aukeratzea mekanizazio hori egiteko erabiliko den makinaren araberakoa da. Mandrinatzeko makinak, adibidez, buru mikrometrikoa erabiltzen du (ez da tornuko platera bera). Buru mikrometriko hori makina-erreminta mota honetan lan horiek egiteko diseinatu da berariaz, eta mandrina edo mandrinatzeko burua ere deitzen zaio.
Altzairuzko mandrina mandrinatzeko erreminta-euskarri batean muntatuta dago, eta erreminta horren zurruntasunak mugatzen ditu ebaketa-baldintzak. Gainera, mekanizazio mota honetan zuloen zehaztasuna eta kalitatea arriskuan jar ditzaketen gehiegizko bibrazioak saihestu behar dira. Nola aukeratu behar bezala mandrinatzeko erremintak? Zer hartu behar duzu kontuan?
Mandrinatzeko erreminten ezaugarriak
Mekanizazio hau egiteko edozein makina-erreminta erabiltzen duzula ere, zenbait alderdi hartu behar dituzu kontuan. Bilatu prozesua arintzen duten erremintak, baina baita errazten dutenak ere. Mandrinatzeko makinen kasuan, garrantzitsua da piezak desbasta ditzakeen makina bat bilatzea, finkatze-sistema egokiak dituena eta bibraziorako joera txikia duena. Erreminta material erresistenteekin fabrikatuta egon behar da (burdinurtua, forja, herdoilgaitza, etab.), mandrinatzeko erremintak abiadura handiak eta tenperatura altuak jasan behar baititu, eta nahikoa gogorra izan behar baitu gogortasun handiko piezak lantzeko.
Ezaugarri horiez gain, beste alderdi oso espezifiko batzuk ere badaude erreminta egokiena aukeratzeko orduan. Gomendagarria da barra-diametro handiena duen erreminta aukeratzea, txirbilak eraginkortasunez kanporatzeko gai dena. Era berean, garrantzitsua da mandrinatzeko erreminten zailtasuna eta higadurarekiko erresistentzia handiak izatea.
Mandrinatzeko makinetan eta mekanizazio-zentroetan oso garrantzitsua da erremintak behar bezala aukeratzea, lan mota honen ekoizpen-kostua nahiko handia delako; beraz, mekanizazioak ahalik eta denbora laburrenean egin behar dira, betiere zehaztasuna eta kalitatea bilatuz. Mandrinaketa ezin hobea izan dadin, kontuan hartu behar dira piezaren diseinua, materiala eta haren mugak, hau da, mandrinaketa barnekoa edo kanpokoa den, edo artekatzea, desbastea edo akabera den. Era berean, mekanizazioaren egonkortasuna eta baldintzak hartu beharko dituzu kontuan, eta, jakina, erabiltzen den makina mota eta haren potentzia.