Fresatzeko makina makina-erreminta bat da, txirbil-harroketa bidezko mekanizaziorako erabiltzen dena, eta oso erabilia da mekanizazio-tailerretan eta lantegietan Industria Iraultzaz geroztik. Bere ebaketa-erremintaren, fresaren, biraketa-mugimendua du ezaugarri nagusia; erreminta horrek hainbat aho ditu. Gaur egun, eredu konbentzionalez gain, CNC fresatzeko makina unibertsala ere aurki daiteke merkatuan.
Zer dira fresatzeko makinak?
Fresatzeko makinak hainbat materialetako piezak txirbil-harroketaz mekanizatzeko erabiltzen dira. Makina oso polibalenteak dira, egiten dituzten eragiketa ugariengatik, baina baita onartzen dituzten materialengatik ere. Fresatzeko makina batek zura, altzairua, metal ez-burdinazkoak, burdina eta material sintetikoak landu ditzake, bai eta hainbat gainazal ere, lauak, kurbatuak, hortzdunak, artekadunak eta abar izan. Gainera, makina horietan landutako piezak arbastatu eta fintu egin daitezke.
Zer da fresatzeko makina eta nola funtzionatzen du? Fresatzeko makina konbentzionalak eta CNC fresatzeko makinak ez dira elkarren oso desberdinak. Oro har, fresatzeko makina ebaketa-erreminta bat duen makina-erreminta da; erreminta horri fresa deritzo, eta biratzen diren ahoek edo ezpainek osatzen dute, piezaren gainazaleko soberako materiala kenduz.
XIX. mendearen hasieran asmatu ziren fresatzeko makina konbentzionalak. Urteen poderioz, teknologia berrietara eta sektorearen beharretara egokitu ziren, tailer guztietan ezinbesteko makina bihurtu arte. Ordenagailu bidezko zenbakizko kontrola edo CNC-a asmatzearekin batera, fresatzeko makina konbentzionalak eguneratu egin ziren, eta gaur egun badira ordenagailu baten laguntzaz modu automatizatuan lan egiten duten ereduak.
Industrian, fresatzeko makina mota desberdinak daude, eta bakoitzak prozesu espezifikoak ditu. Fresatzeko makina unibertsal konbentzionalak ardatz nagusi bat du, erreminta-euskarriko ardatz horizontalak akoplatzeko erabiltzen dena. Gainera, ardatz nagusi horri akoplatzen zaion burua du, eta horri esker fresatzeko makina bertikal bihur daiteke. Hau da, erreminta egokiak dituen fresatzeko makina unibertsala erraz bihur daiteke bertikal. Mota horretako makinetan, karneroa edo zubi irristakorra atzetik aurrera eta alderantziz mugi daiteke, gida batzuen gainean.
CNC fresatzeko makina unibertsalaren ezaugarriak
CNC fresatzeko makina unibertsala egin ditzakeen mekanizazio askotarikoengatik nabarmentzen da, baina baita fabrikazio-prozesuetan ematen duen malgutasunagatik ere. Gainera, makina horiek ekoizpenaren automatizazio programagarria lortu dute, eta pieza sinpleen ekoizpen-bolumen handiak edo pieza konplexuagoen bolumen ertain edo txikiak fabrikatzeko diseinatu ziren. Ordenagailu bidezko zenbakizko kontrolari esker, fresatzeko makinek pieza-eredu batetik bestera alda dezakete, programa eta erreminta aurreratuen bidez.
CNC fresatzeko makina unibertsalean, teknologia hori erabiltzen duten beste makinetan bezala, CNC ekipoa programa alfanumeriko baten bidez kontrolatzen da; hau da, zenbakiak, letrak eta beste ikur batzuk erabiltzen ditu. Horien artean daude G eta M kodeak (hurrenez hurren, prestaketa-mugimenduak eta -zikloak, eta funtzio osagarriak). Karaktere horiek lengoaia egoki batean kodetuta daude, jarraibide-programa bat definitzeko eta zeregin espezifikoak egiteko. Programaz aldatu behar bada, makinak berak badaki zer aldaketa egin behar dituen; aldaketa horien artean programa aldatzea dago, baina baita erremintak aldatzea ere. Serieko ekoizpenerako, mekanizazio-tailerrek eta lantegiek elikadurarako beso robotikoak erabil ditzakete.
Fresatzeko makina unibertsal aurreratuenek bistaratze-sistema elektronikoak dituzte, erreminten posizioak koordenatu-sistemarekiko erakusten dituztenak. Bistaratze-sistema horri esker, erraz irakur daitezke desplazamenduen kotak.
Kontuan izan behar da fresatzeko makina unibertsalaren programazio-lengoaia alfanumerikoa alda daitekeela. Fresatzeko makina askok nazioarteko ISO lengoaia normalizatua dute, baina Heidenhain, Fagor edo Siemens ere izan dezakete.
CNC fresaketaren abantailak
CNC fresatzeko makinek programazio-softwareekin funtzionatzen dute, eta software horiek pieza ordenagailuz diseinatzea ahalbidetzen (eta eskatzen) dute; diseinua ordenagailuan CAD programarekin osatu ondoren, CNC-aren lengoaia alfanumerikora itzultzen da. Makinaren programazioa operadoreak egin dezake, mekanizatu beharreko piezak behar dituen ebaketa-parametroak hautatuz. Makina martxan jartzen denean, fresatzeko makinaren ordenagailuak badaki zer egin behar duen, eta ebaketa-erremintei adierazten die zer mugimendu egin behar dituzten eta zer aurrerapen-abiadura, sakonera eta pasaldi erabili behar dituzten.
Hori da, zalantzarik gabe, CNC fresatzeko makina unibertsalaren abantaila nagusia: automatizazioa. Makina horrek operadorearen gutxieneko esku-hartzea behar du; operadoreak programazio egokia egin besterik ez du. Izan ere, operadore bakar batek hainbat CNC ekipo gainbegira ditzake aldi berean. Bestalde, CNC fresatzeko makinei esker, mekanizazioak askoz zehatzagoak dira erreminta konbentzionalekin egiten direnak baino. Baina hori ez da dena: ekipoak dituen ardatz-kopuruaren arabera, CNC fresatzeko makinaren buruak mekanizatu beharreko piezaren angelu desberdinetara iritsi ahal izango du.
Azkenik, makina-erreminta horiek ekoizpena optimizatzen dute, eta horrek denborak eta entrega-epeak murrizten laguntzen du, baita, jakina, kostuak ere.