CNC freze tezgahları, freze tezgahlarının konvansiyonel modellerine göre geliştirilmiş bir versiyonudur. Bu makineler daha modern ve çok yönlüdür, talaşlı imalat atölyelerine büyük avantajlar sağlar ve üretim süreçlerini hızlandırır. Bu makinenin hangi parçaları vardır? CNC freze tezgahının iş mili kafası nasıldır?
CNC freze tezgahı ile konvansiyonel freze tezgahı arasındaki fark
Bilgisayarlı sayısal kontrollü (CNC) freze tezgahı konvansiyonel freze tezgahına oldukça benzer; farkı, operatörün minimum müdahalesini gerektirmesidir. Yani makinenin bilgisayarı sayesinde otomatik olarak çalışabilir. Hatta günümüzde konvansiyonel bir freze tezgahını CNC'ye dönüştürebilen özel kitler bile bulunmaktadır.
Geleneksel freze tezgahıyla büyük benzerlikler taşıdığı için her iki makine tipi de aynı hareketli parçalardan oluşur:
- Tabla
- İş mili kafası
- İş mili
- Enine ve yanal hareket arabaları
Ancak CNC freze tezgahları, kollarla çalışan konvansiyonel freze tezgahlarının aksine kontrol panelindeki bir bilgisayar sayesinde çalışır. Makinenin en önemli parçası da tam olarak bu bilgisayardır. Bilgisayarlı sayısal kontrol (CNC) parçaların (iş mili, arabalar, tabla, CNC freze kafası vb.) otomatik çalışmasını sağlar. CNC sayesinde freze tezgahı programlanabilir ve makinenin parçalarına ne yapmaları gerektiğini bilgisayar bildirir.
Örneğin parçanın tasarımına bağlı olarak CNC freze tezgahının iş mili kafası işlenecek parçanın her noktasına erişebilir; bu sayede makine çok küçük ve karmaşık tasarımlı parçalar üretebilir. Ayrıca seri imalata da olanak tanır. Bu nedenle CNC freze tezgahları verimliliği artırmaları, son derece hassas, hızlı, çok yönlü ve güvenli olmaları, özellikle de tekrarlanabilirlikleri ve atıkların (talaşların) azaltılması ve optimize edilmesiyle öne çıkar.
CNC freze tezgahının parçaları
Daha önce de belirttiğimiz gibi CNC freze tezgahları ile konvansiyonel freze tezgahları aynı hareketli parçalara sahiptir. Ancak bu tür freze tezgahlarında CNC'ye özgü bileşenler de bulunur. Bilgisayarlı sayısal kontrollü freze tezgahının parçaları şunlardır:
- Kolon
- Freze çakısı
- Freze tablası
- CNC freze kafası
- Kontrol paneli/bilgisayar
- İş parçası
- Soğutma sıvısı hortumları
- Hareket eksenleri ve ilave eksenler
CNC freze tezgahının iş mili kafası
Freze tezgahının en önemli parçalarından biri, parçayı işlemek için dönen iş mili kafasıdır. CNC freze tezgahlarında kafa yönlendirilebilir yapıdadır ve entegre bir iş mili motoruna sahiptir; bu da işin çok daha hızlı ve hassas yapılmasını sağlar. Ayrıca işlemin otomatik olması sayesinde hangi takımın kullanılacağını kafaya bilgisayar bildirir.
Çünkü bir freze tezgahı delme ve farklı frezeleme türleri gibi çok sayıda işleme operasyonu gerçekleştirebilir. Örneğin bir parçaya şekil vermek için CNC freze kafası bir freze çakısı kullanır. Freze çakısı en yaygın kullanılan kesici takımdır ve makine arabalarının hareketi sayesinde parçanın yüzeyine ulaşarak parça istenen profile gelene kadar talaş kaldırır. Parçada delik delinmesi gerekirse ne olur? CNC sayesinde kafa, freze çakısı yerine matkap ucu kullanması gerektiğini bilir. Makinenin modeline ve özelliklerine bağlı olarak freze çakısı ile matkap ucu arasındaki değişim saniyeler içinde gerçekleşebilir ve makine çalışmayı hiç bırakmaz.
Hareket eksenleri
Her takım tezgahı bir kartezyen düzlem üzerinde çalışır; bu düzlem, üzerine bağlanan parçayla birlikte tablanın yapabileceği hareket türlerini belirler. CNC freze tezgahları beş farklı eksene kadar hareket edebilir. Bu makinenin ana eksenleri X, Y ve Z, ilave eksenleri ise A ve B eksenleridir. Şunu belirtmek gerekir ki her CNC freze tezgahı bu eksenlerde hareket edemez; bu tamamen makinenin modeline bağlıdır.
CNC freze tezgahının eksenleri şunlardır:
- X ekseni. Bu eksen yataydır ve aynı zamanda işlenecek parçaya paraleldir. Çalışma tablasının boyuna hareketiyle de ilişkilidir.
- Y ekseni. Yatay düzlemde bir hareket gerçekleştirir ve freze tablasına göre enine olduğu kabul edilir.
- Z ekseni. Freze çakısı bu eksene bağlanır; kesici takımı taşıdığı için işleme yapacak yeterli güce sahiptir. Bu eksen, CNC freze kafasına göre farklı konumlar alabilir. Kafanın dikey hareketiyle ilişkilidir.
- İlave A ve B eksenleri. Parçanın her konuma getirilmesini sağlar; böylece CNC freze kafası parçanın her açısına erişebilir.