Przemysł metalowy ma ogromne znaczenie dla wszystkich gałęzi gospodarki, ponieważ dostarcza produkty kolejnym ogniwom różnych łańcuchów produkcyjnych. Robi to za pośrednictwem maszyn, narzędzi i części – na przykład samochodowych.
Czym jest przemysł metalowy?
Definicja przemysłu metalowego jest szeroka i obejmuje maszyny przemysłowe oraz narzędzia, które służą do wytwarzania części dla innych gałęzi przemysłu. Najważniejszym surowcem tego sektora jest metal oraz stopy żelaza, z których powstają dobra inwestycyjne. Wynika z tego, że to właśnie przemysł metalowy dostarcza narzędzia i materiały niezbędne do prowadzenia innej działalności gospodarczej.
Przemysł metalowy jest punktem wyjścia dla innych działalności. Zaopatruje m.in. branże motoryzacyjną, lotniczą i kosmiczną, spożywczą, przetwórczą, budowlaną, górniczą czy rolniczą. Celem tej dziedziny jest przetwarzanie surowca (metali) w celu uzyskania elementów takich jak blachy, płyty itp., które po dalszej obróbce posłużą jako części zamienne lub komponenty innych wyrobów, np. samochodów.
Sektor ten wyróżnia się dużą złożonością procesów produkcyjnych, które wymagają wysokiej precyzji. Pracują w nim specjaliści od różnych obrabiarek, z których składa się ten przemysł: tokarze, frezerzy, szlifierze, ślusarze narzędziowi, odlewnicy, spawacze, operatorzy CNC itd.
Przemysł metalowy może obejmować dwie dziedziny:
- Metalurgię – technikę pozyskiwania metali z rud i ich przeróbki.
- Hutnictwo żelaza – gałąź metalurgii zajmującą się technologiami wytwarzania żelaza i jego stopów z węglem.
Maszyny w przemyśle metalowym
Warto podkreślić, że obróbkę surowca, jaka odbywa się w przemyśle metalowym, nazywa się obróbką mechaniczną. Wyróżnia się jej trzy rodzaje:
- Obróbkę skrawaniem, z usuwaniem wiórów.
- Obróbkę bezwiórową, polegającą na kształtowaniu lub odkształcaniu detali.
- Obróbkę ścierną, polegającą na ścieraniu powierzchni obrabianych detali.
Bez wątpienia najważniejszym elementem przemysłu metalowego są obrabiarki, które uczestniczą w procesach produkcyjnych służących do obróbki i kształtowania surowca. Każda maszyna wykonuje różne procesy, w krótszym lub dłuższym czasie i przy użyciu określonych narzędzi skrawających. Ponadto każda z tych obrabiarek obrabia detale w inny sposób, przy czym najczęściej jest to obróbka skrawaniem.
Tokarka
Tokarka jest jedną z najważniejszych obrabiarek w przemyśle metalowym i uważa się ją wręcz za pierwszą wynalezioną obrabiarkę – jej początki sięgają 850 r. p.n.e. Tokarka to zespół mechanizmów pozwalających obrabiać w różnych procesach detale o kształcie obrotowym.
W tej maszynie detal mocuje się w uchwycie i obraca, a jedno lub kilka narzędzi skrawających zbliża się do jego powierzchni ruchem posuwowym, zbierając wiór. Tokarki wykonują różne operacje obróbkowe; mogą toczyć wzdłużnie, wiercić, toczyć rowki, obrabiać zgrubnie i przecinać różne detale.
Frezarka
Obok tokarki frezarka jest kolejną niezbędną maszyną w przemyśle metalowym. Wykorzystuje obrotowe narzędzie skrawające zwane frezem. Frezarka, podobnie jak tokarka, obrabia detale skrawaniem z usuwaniem wióra i może wykonywać wiele operacji obróbkowych, takich jak wiercenie. We frezarkach to detal przemieszcza się względem narzędzia skrawającego dzięki ruchowi sań maszyny lub ruchowi stołu (we frezarkach pionowych).
Wiertarka
Choć frezarki i tokarki również mogą wiercić, istnieje osobna obrabiarka przeznaczona do wykonywania otworów w detalach. Jest to urządzenie bardzo popularne w warsztatach, dostępne w różnych wersjach – od wiertarek stołowych po złożone maszyny do obróbki detali wielkogabarytowych. Podobnie jak dwie poprzednie maszyny, wiertarka również pracuje z usuwaniem wiórów.
Prasa
Prasa służy do obróbki blach i płyt metalowych w procesach kształtowania i odkształcania; jest to jedna z obrabiarek pracujących bez usuwania wiórów.
Szlifierka
Jest to obrabiarka, która dzięki działaniu ściernemu zbiera materiał z powierzchni wcześniej obrobionego detalu. Służy do tego ściernica.
Procesy kształtowania plastycznego w przemyśle metalowym
Oprócz obrabiarek przemysł metalowy obejmuje różne procesy, w których nadaje się kształt surowcowi. Należą do nich:
- Odlewanie. Proces, w którym materiał się topi, a powstałą ciecz wlewa do formy, gdzie metal krzepnie.
- Kucie. Obróbka plastyczna, którą można prowadzić na gorąco lub na zimno i w której materiał odkształca się pod działaniem sił ściskających.
- Walcowanie. Proces uzupełniający w hutnictwie, w którym walcuje się surową stal z odlewu; walcowanie ma na celu przekształcenie jej w różne profile handlowe.