Frezarka CNC to obrabiarka do obróbki skrawaniem, która usuwa wióry (naddatek materiału) za pomocą wieloostrzowego narzędzia skrawającego, zwanego frezem. Frez osadzony jest w obrotowym wrzecionie, a przedmiot obrabiany mocuje się na stole lub saniach. Maszyny te wykonują ruchy w trzech osiach: góra–dół, lewo–prawo oraz przód–tył.
Tak sformułowana definicja pasuje jednak równie dobrze do frezarek konwencjonalnych, działających mechanicznie i obsługiwanych ręcznie. Frezarki CNC wyróżnia działanie mechaniczno-elektroniczne: operacje wykonywane są pod kontrolą komputera, który steruje poszczególnymi parametrami skrawania. CNC to skrót od „Computerized Numerical Control”, czyli komputerowego sterowania numerycznego – systemu, z którego korzystają te maszyny.
Na co zwrócić uwagę w przypadku frezarek CNC
Aby ocenić, czy frezarka CNC przyda się w Państwa zakładzie, warto przeanalizować kilka czynników dotyczących jej specyfikacji, działania i możliwości.
Frezarka CNC a frezarka konwencjonalna
Cechą charakterystyczną tych maszyn jest to, że w odróżnieniu od frezarek konwencjonalnych głowica, w której pracuje frez, nie zawsze jest nieruchoma – może przemieszczać się wokół przedmiotu obrabianego, co pozwala wykonywać zamierzone cięcia łatwiej i w bardziej uniwersalny sposób.
W niektórych typach frezarek CNC nie ma nawet sań do przesuwania detalu, który pozostaje w stałym położeniu. Tak bywa w maszynach przeznaczonych głównie do obróbki drewna, tworzyw sztucznych lub szkła.
Różne modele frezarek CNC
Inne modele mają zarówno ruchome sanie, jak i ruchomą głowicę, sterowane przez układ CNC. Warto przy tym podkreślić, że niektóre frezarki konwencjonalne można przerobić na CNC, instalując specjalnie do tego przeznaczone zestawy. Ostatecznie większość frezarek CNC wykorzystuje te same ruchome zespoły co maszyny konwencjonalne.
W dużym uproszczeniu można wyróżnić frezarki CNC w pełni skomputeryzowane, frezarki CNC półautomatyczne oraz frezarki CNC po modernizacji (maszyny konwencjonalne przystosowane do sterowania CNC).
Niezależnie od modelu materiał można obrabiać zgrubnie z każdej strony, z której jest to konieczne, z dokładnością, szybkością i wydajnością znacznie wyższą niż na zwykłych frezarkach.
Zastosowania frezarki CNC
Frezarki CNC pracują zarówno w małych pracowniach artystycznych, jak i w firmach zajmujących się projektowaniem i produkcją cyfrową, aż po produkcję masową w dużych zakładach. Dlatego frezarki CNC różnią się nie tylko typem i modelem, lecz także wielkością i wydajnością.
Z tego samego powodu istnieje wiele rodzajów i rozmiarów frezów. Są narzędzia przeznaczone do wykonywania otworów, rowków, krawędzi, płaszczyzn, zębów kół zębatych i wielu innych kształtów. Szczególnie mocno ukierunkowane są na frezowanie metali, takich jak aluminium, ale świetnie sprawdzają się również w obróbce drewna czy PVC.
Frezarka CNC a tokarka
Ta obrabiarka różni się od tokarki pod kilkoma względami, ale najważniejsze jest to, że jej narzędzie skrawające (frez) ma kilka ostrzy, podczas gdy nóż tokarski ma tylko jedno ostrze. Właśnie dlatego uznaje się ją za maszynę do frezowania, a nie do cięcia.
Kiedy warto mieć frezarkę CNC?
Frezarki CNC pozwalają wykonywać bardziej złożone zadania niż maszyny konwencjonalne. Przede wszystkim dlatego, że można na nich zaprogramować ruchy niemożliwe do wykonania za pomocą ręcznie obsługiwanych dźwigni i pokręteł. Oto najważniejsze powody, dla których warto mieć jedną z tych nowoczesnych maszyn:
- Niezbędne przy złożonych kształtach: frezarka CNC będzie dobrym wyborem, jeśli muszą Państwo wykonywać linie ukośne, okręgi lub złożone kształty przestrzenne.
- Wyższa jakość projektów: niektóre modele frezarek CNC mają ekran z oprogramowaniem CAD (komputerowe wspomaganie projektowania), co pozwala tworzyć bardzo szczegółowe projekty bezpośrednio na maszynie, a następnie realizować je z większą dokładnością.
- Powtarzalność w produkcji seryjnej: przy każdym rodzaju frezowania w produkcji seryjnej danego wyrobu wersje CNC zapewniają większą powtarzalność wykonanych sztuk.
- Wyższa wydajność: frezarka CNC wykonuje zlecenia szybciej, co przekłada się na zwiększenie skali produkcji, a nawet na lepsze wykorzystanie materiałów.
Na koniec warto pamiętać, że dostępnych modeli jest bardzo wiele, dlatego trudno wskazać wyraźnie wyodrębnione typy. Każdy producent opracowuje różne modele, aby sprostać wszelkim potrzebom w zakresie frezowania. Trzeba też jasno powiedzieć, że nie każda frezarka CNC będzie odpowiednia dla Państwa, dlatego warto starannie dobrać model najlepiej dopasowany do konkretnego zastosowania.