Zenbakizko kontroleko fresatzeko makina deritzo ordenagailu bidezko zenbakizko kontrolaren (CNC) teknologia duen fresatzeko makinari. Makina-erreminta mota hau mekanizazioaren industriako aurreratuenetako bat da, oso pieza konplexuak denbora laburrean mekanizatzeko gai baita.
Zenbakizko kontroleko fresatzeko makinaren ezaugarriak
Zenbakizko kontroleko fresatzeko makina ordenagailu bidezko zenbakizko kontrolaren teknologia duen fresatzeko makina konbentzional bat besterik ez da. Teknologia hori hainbat makina-erremintatan sartzeak, hala nola tornuetan eta fresatzeko makinetan, ekoizpen-prozesuen automatizazioa ekarri du. Gainera, teknologia horri esker, makinak eskuz egin ezinezkoak diren mugimenduak egin ditzake.
Fresatzeko makina konbentzionalek aho bakarreko edo aho anitzeko ebaketa-erreminta bat erabiltzen dute, fresa izenekoa. Fresak biratu egiten du mekanizatu beharreko piezaren gainazalera iritsi arte, piezaren gainazaletik soberako materiala kentzeko. Zenbakizko kontroleko fresatzeko makinak makina konbentzionalen printzipio berarekin funtzionatzen du, baina, horrez gain, ordenagailu bat du. Ordenagailuak automatizatzen du prozesua, berak aukeratzen baititu mekanizazio-parametroak, hala nola abiadura eta pasaldiaren sakonera. Mekanizazioa egiteko behar den ebaketa-erreminta ere berak aukeratzen du, eta, behar izanez gero, erreminta batetik bestera alda dezake.
CNC fresatzeko makinaren atalak
Zenbakizko kontroleko fresatzeko makina konbentzionalaren oso antzekoa da, eta zati mugikor berak ditu: mahaia, burua, ardatz nagusia eta desplazamendu-orgak. Baina zenbakizko kontroleko fresatzeko makinen eta konbentzionalen arteko aldea da lehenengoek ez dituztela zati mugikorrak eragiteko erabiltzen diren biraderak eta palankak. Horien ordez, zenbakizko kontroleko fresatzeko makinak pantaila bat du, kontrol-panel baten eta metalezko kutxa baten gainean jarria; kutxa horretan daude makinaren osagai elektrikoak eta elektronikoak. Horiek erregulatzen dute motorren funtzionamendua.
Motorren eta CNCaren konbinazioari esker, mekanizazio-eragiketa ugari egin daitezke, baita oso pieza konplexuetan ere. Makina honen atalak hauek dira:
- Zutabea.
- Lan-mahaia, Y eta X ardatzetan desplazatzen dena.
- Fresa edo ebaketa-erreminta.
- Ebaketa-burua, non dagoen ardatz nagusiaren motorra.
- Ordenagailua edo CNC kontrol-panela.
- Hodiak, likido hozgarria hornitzen dutenak.
- Desplazamendu-ardatz nagusiak (X, Y eta Z).
- Ardatz osagarriak (A eta B).
Fresaketa-ardatzak
Fresatzeko makina konbentzionalak ebaketa-erremintaren orientazioaren arabera sailkatzen dira, baina baita makinak dituen eta lan egin dezakeen ardatz kopuruaren arabera ere. Zenbakizko kontroleko fresatzeko makinak hiru ardatz nagusiak ditu: X, Y eta Z; baina bi ardatz osagarri ere izan ditzake, makina are osoagoa bihurtzen dutenak.
- X ardatza horizontala da, eta pieza eusten duen gainazalarekiko paraleloa.
- Y ardatza: X eta Z ardatzekin triedro zuzena osatzen du. Mahaiak plano horizontal transbertsalean egiten du mugimendua.
- Z ardatza: ardatz honetan muntatzen da fresa, eta mekanizaziorako behar den ebaketa-potentzia ematen du. Mugimendu bertikala egiten du.
- A eta B ardatzak: CNC fresatzeko makinetan, ardatz hauei esker lan-piezak biratu eta inklinatu daitezke. Horri esker, fresa piezaren puntu batzuetara irits daiteke, fresatzeko makina konbentzionaletan lantzea ezinezkoa litzatekeen puntuetara.
CNC teknologiari esker, hainbat ardatz osagarri daude, modu independentean kontrolatzen direnak eta mahai birakarien eta buru orientagarrien mugimenduaren mende daudenak.
Zenbakizko kontroleko fresatzeko makinaren funtzionamendua
CNCaren eginkizuna da mahaiak, orga transbertsal eta luzetarakoek eta ardatz nagusiak makinaren ardatzetan egiten dituzten desplazamenduak kontrolatzea. Hala ere, makinak behar bezala funtziona dezan, mekanizazio-parametro zehatzak bete behar dira. Nola daki makinaren ordenagailuak zer ardatzetan desplazatu behar duen mahaia? Nola daki zer erreminta erabili eta zer abiaduratan?
Horretarako, ezinbestekoa da piezaren aurretiazko diseinua egitea. Ordenagailua ekipoak berak dakarren software baten bidez kontrolatzen da, CNC programazio-lengoaian oinarritua; lengoaia hori izan daiteke ISO, Fagor, Fanuc eta abar. Software horrek zenbakiak, letrak eta ikurrak erabiltzen ditu, mekanizaziorako forma egokia kodetzeko. Horrek ematen dizkio jarraibideak makinari.
Baina makinak lengoaia alfanumeriko horietako batekin funtzionatu aurretik, diseinua ordenagailu nagusian sartu behar da. Diseinua kanpoko ordenagailu batean egin behar da, programa espezifikoak erabiliz. Beraz, zenbakizko kontroleko fresatzeko makinak hauek behar ditu:
- CAD: piezaren diseinua egiten duen softwarea.
- CAM: ordenagailu bidezko fabrikaziorako softwarea. Mekanizaziorako ardatzek egin behar duten desplazamendua kalkulatzen du; gainera, parametroak gehitzen ditu, hala nola aitzinatze-abiadura, biraketa eta behar diren ebaketa-erremintak.
- Kontrol-softwarea: makinaren ordenagailuan dago, eta CAMaren jarraibideak jasotzen ditu makinan kargatzen direnean. Softwareak CADarekin egindako diseinua gauzatzen du, CAMaren jarraibideen arabera.