Metalgintza industria mekanikoaren zati bat da, eta metalez fabrikatutako kontsumo-ondasunak, erremintak edo piezak, edo makineria, hornitzen dizkie ekoizpen-kate bateko gainerako mailei; gainera, horien ekoizpena, banaketa eta merkatua hartzen ditu bere baitan. Metalgintzaren kontzeptua duela 60 urte baino gehiago sortu zen, eta harrezkero leku garrantzitsua izan du ekoizpen-kateetan.
Metalgintzaren garrantzia
Metalgintzak gainerako industriei zatiak hornitzen dizkieten erremintak eta industria-makinak biltzen ditu. Oro har, metalak eta burdin aleazioak lantzeko erremintak eta makineria hornitzen ditu, ekoizpen-kapitaleko ondasunak ekoizteko; ekoizpen-kapitaleko ondasunak dira, besteko, makinak, higiezinak eta instalazioak, beste ondasun eta zerbitzu batzuk ekoizteko erabiltzen direnak.
Horrela, adibidez, metalgintzak industria askotako beste produktu batzuk ekoizteko behar diren erremintak hornitzen ditu. Metalgintzak, adibidez, zatiak, erremintak eta makineria hornitzen ditu elikagaien, automobilgintzaren eta ehungintzaren industriarako, besteak beste. Makina horiek ekoizpen-kate bat sortzen laguntzen dute, eta horrela herritarrei ondasun edo zerbitzu bat eskaintzen.
Baina zergatik da garrantzitsua metalgintza? Erantzuna oso erraza da. Metalgintzarik gabe, ezagutzen ditugun jarduera ekonomiko gehienak geldituko lirateke. Metalgintzak hornitzen dituen makineria eta erremintarik gabe, ezinezkoa litzateke kontsumo-ondasunak sortzea: ezin izango lirateke automobilak ez arropa fabrikatu, eta ezin izango lirateke kontserbak latetan sartu, ezta, oro har, lantegietan prozesatu behar diren elikagai guztiak ekoiztu ere.
Helburua
Diziplina honen helburu nagusia lehengai metalikoa eraldatzea da, mota guztietako piezak, zatiak eta erremintak lortzeko, eta horiekin, aldi berean, azken produktu bat lortzeko. Hemen aipa ditzakegu pieza txikiak, hala nola azkoinak, torlojuak, errodamenduak, pletinak eta xaflak, baita makina aurreratuak ere. Horiek guztiek, multzo gisa, hegaluzea ontziratzeko lata txikiak edo ibilgailuetarako autopiezak eta ordezko piezak sor ditzakete, adibide batzuk aipatzearren.
Metalgintzaren prozesuak makina-erremintekin
Metalgintza industriako diziplinarik konplexuenetako bat da, eta, horregatik, langile kualifikatuak behar ditu. Metalgintzako lanbideen artean daude fresatzaileak, tornulariak, artezleak, galdatzaileak, soldatzaileak, forjatzaileak, CNC operadoreak edo zenbakizko kontrolekoak, besteak beste.
Metalgintzaren eremu zabalean, bi diziplina oso garrantzitsu daude: metalurgia eta siderurgia. Lehenengoa metalak egoera puruan lortzean eta tratatzean espezializatuta dago, baita haien aleazioak egitean ere. Siderurgia, berriz, burdinari aplikatutako teknologiak aztertzera dedikatzen da soilik: ez bakarrik haren ekoizpenera, baita beste elementu batzuekin, karbonoarekin adibidez, aleatzera ere.
Tornoketa
Tornoketa metalgintzaren prozesu nagusietako bat da. Makina eta erreminta batzuen bidez egiten da, eta horiek hainbat prozesu egiteko aukera ematen dute, hala nola piezak mekanizatzea, piezak hariztatzea, moztea, zulatzea, zilindratzea eta artekatzea, errebolu-programak aplikatuz.
Tornua prozesu honetarako makina-erreminta nagusia da: mekanizatu beharreko pieza biraraziz funtzionatzen du, buru bati lotuta, eta, bitartean, hainbat ebaketa-erreminta mugitzen dira piezaren gainazalaren kontra. Ebaketa-erreminten ekintzak soberako metala harrotzen du; hondakin horiei txirbil esaten zaie.
Fresaketa
Fresaketa txirbil-harroketa bidezko beste mekanizazio-teknika bat da, eta fresatzeko makina izeneko makina batekin egiten da; makina horrek ebaketa-aho anitzeko erreminta birakari bat darama, fresa izenekoa. Fresatzeko makinak zehaztasun handiko emaitzak ematen ditu, batez ere CNC zenbakizko kontroleko makina bat erabiltzen bada; gainera, ekoizpen-denborak eta operadore kopurua murrizten ditu.
Zulaketa
Zulaketa metalgintzan piezak mekanizatzeko prozesuetako bat da. Makina-erreminta batek, zulatzeko makinak, landu beharreko piezan ebakiak egiten ditu barauski bat biraraziz. Barauskiak zuloak egiten ditu gainazalean, eta, aldi berean, txirbilak harrotzen ditu. Merkatuan hainbat zulatzeko makina mota daude: elektrikoak, hidraulikoak, magnetikoak, pneumatikoak, eskuzkoak, perkusiokoak, fresatzaileak, etab.
Metalgintzaren beste prozesu batzuk
| Soldadura | Metalgintzako prozesu hau zatiak muntatzeko edo lotzeko erabiltzen da. Oro har, soldadurak lotu nahi diren piezen artean material bat urtuz funtzionatzen du (metala, normalean); material urtua hozten denean, piezen arteko lotura finko bihurtzen da. |
| Galdaketa | Galdaketaren bidez pieza metalikoak edo plastikozkoak sor daitezke, material bat «urtuz» eta molde batean jarriz, bertan solidotu dadin. |
| Ijezketa | Ijezketa metalgintzako beste prozesu bat da, siderurgiaren parte dena: labetik ateratzean, altzairua lingote bihurtzen da, eta, ondoren, xafla bihurtzen dira pieza espezifikoak sortzeko. |
| Forja | Forja plastikoak eta metalak hotzean edo beroan deformatzeko erabiltzen da, forma jakin bat lortzeko, konpresio-indarrak aplikatuz. |