Abiadura handiko CNC mekanizazioa, edo abiadura handiko mekanizazioa (HSM, ingelesezko siglen arabera), metalgintzan piezak lantzeko metodo bat da, eta ohiko prozesuekin alderatuta landutako piezen efizientzia, zehaztasuna eta kalitatea handitzea du ezaugarri.
Zer da abiadura handiko mekanizazioa?
Metodo hau gero eta gehiago erabiltzen da mekanizazio-tailerretan, dakartzan abantaila handiengatik. Piezak zehatzagoak izateaz eta efizientzia handitzeaz gain, frogatuta dago teknika honek ekoizpen-denborak murrizten dituela eta ez duela giza esku-hartze handirik behar. Horren ondorioz, ekoizpen-kostuak nabarmen murrizten dira, bai eta entrega-epeak ere.
Abiadura handiko mekanizazioa ordenagailu bidezko zenbakizko kontroleko (CNC) teknologiarekin egiten da; horri esker, prozesuak automatizatuta daude eta operadoreen esku-hartze minimoa behar dute. Baina zer da abiadura handiko CNCa? Zehaztu behar da abiadura handiko mekanizazioa eragiketa bakar batean egin daitekeela, baina baita hainbat eragiketaren konbinazioan ere; erabilitako makinaren araberakoa da.
Prozedura honek ebaketa-abiadurari, ardatz nagusiaren abiadurari, aitzinamendu-abiadurari edo txirbil-harroketaren tasari egin diezaieke erreferentzia. Abiadura handiko mekanizazioaren ezaugarria da ardatz nagusiak minutuko 3.000 eta 6.000 bira bitarteko abiadura lortzen duela, 25 eta 30 milimetro bitarteko diametroarekin; abiadurei dagokienez, nabarmendu behar da prozesu hauek ohiko metodoak baino bost eta hamar aldiz azkarragoak diren ebaketa-abiadurekin mekaniza dezaketela.
Mekanizazio mota honetan, ebaketa-sakonera eta -abiadura, bai eta aitzinamendua ere, landu beharreko piezen araberakoak dira (forma, materiala eta abar).
Abiadura handiko CNCaren aplikazioak
Landu nahi den materiala oso garrantzitsua da metalgintzan. Ez da gauza bera aluminiozko pieza bat mekanizatzea edo altzairuzko edo titaniozko bat; materialaren gogortasunak eta piezaren neurriek ere eragina dute. Baina abiadura handiko CNCaren abantaila handietako bat da era guztietako piezak mekaniza daitezkeela. Mekanizazio hau onartzen duten makinen moldakortasunari esker, industria mota askotan erabiltzen dira.
Metalgintzaz gain, abiadura handiko CNCa aeroespazio-sektorean erabiltzen da, baita matrizeen eta moldeen fabrikazioan ere. Bi industrietan metal oso erresistenteak lantzen dira, hala nola titanioa, altzairu herdoilgaitza eta aluminioa. Gogoratu, adibidez, matrizeen eta moldeen fabrikazioan elementu horien bolumen handiak fabrikatu behar direla, hau da, serieko ekoizpena eta kopuru handietan. Horregatik da hain gomendagarria abiadura handian mekanizatzea.
Abiadura handiko mekanizazioaren abantailak
Abiadura handiko CNCak abantaila asko ditu metalgintzarentzat. Hasteko, sakonera handiko eta ebaketa-abiadura txikiko pasadak (ohiko mekanizazioan ohikoak) sakonera txikiagoko eta abiadura handiagoko pasadekin ordezten ditu; horrela, kendutako txirbil-kantitatea handiagoa da. Ebaketa-abiadura handia denez, ebaketa-indarrak eta txirbilen tamaina ere murrizten dira.
Ebaketa-indar horiek txikiagoak direnez, lodiera oso meheak mekaniza daitezke, 0,2 milimetrotik aurrera. Bestalde, mekanizazio mota honi esker askoz zehaztasun handiagoa lortzen da ingeradan eta piezaren gainazal-kalitatea hobetzen da. Abiadura handiko CNCari esker, prozesuan sortutako bero ia guztia txirbilen bidez ebakuatzen da, eta, gainera, marruskadura-koefizientea murrizten da txirbilen eta ebaketa-erremintaren artean.
Teknika honen beste abantaila bat da altzairu oso gogorrak mekaniza daitezkeela, eta ebaketa-erremintaren bizitza erabilgarria ere luzatzen dela. Azkenik, esan dugun bezala, ekoizpen-denborak murrizten dira, eta horrek entrega-epeak laburtzen ditu; ez da operadoreen presentzia handirik behar, eta horrek ere ekoizpen-kostuak murrizten laguntzen du.
Nolakoa izan behar du abiadura handiko makinak?
Abiadura handiko CNC mekanizazioaren abantaila guztiak aprobetxatzeko, makinak eta haren erremintek zenbait baldintza bete behar dituzte. Ekipoak behar diren abiadurei erantzuteko gai izan behar du, bai eta lortu nahi den profilari ere. Bestalde, makinan integratutako CNCak ebaketa-erreminten ibilbide-aldaketak aurreikusteko gaitasuna izan behar du; adibidez, zulaketatik tornoketara oso azkar aldatzeko, edo pieza nahi den angelura biratzeko.
Buruko erremintek higaduraren aurrean oso erresistenteak izan behar dute, eta egiten diren prozesuetarako egokiak. Azkenik, abiadura handiko mekanizazioak funtziona dezan, ezinbestekoa da mekanizazio mota honetarako diseinu eta estrategia egokiak sor ditzaketen CAM eta CAD softwareak erabiltzea.