Farklı 5 eksen CNC makinelerinden söz ettiğimizde frezelemeyle ilgili makineleri kastediyoruz; çünkü bu teknolojiden en çok yararlanan işlem frezelemedir.
Bunun nedeni, beş eksenin sunduğu sınırsız olanakların sayısal kontrolün sağladığı kusursuz hassasiyetle birleşmesidir. Bu tip makineler, çok farklı şekil ve boyutlardaki parçalarda son derece verimli bir işleme sağlar.
Belirtmek gerekir ki “5 eksen” ifadesi, kesici takımın hareket edebildiği yön sayısını anlatır. Doğrusal eksenler X, Z ve Y'dir; bunlar, iş parçasına erişimi sağlayan A ve B döner eksenleriyle birlikte çalışır. Yani parçalar tek bir bağlamada beş farklı yüzden işlenebilir. Bu nedenle beş eksenli talaşlı imalat teknolojisi teknik açıdan karmaşıktır.
5 eksen CNC makinelerinde çalışma çevrimleri
Bu tür işleme, eksenlerin hareket biçimine göre sınıflandırılan iki farklı çalışma çevrimine ayrılır:3+2 çevrimi
Bu çalışma çevriminde, bir işlemden diğerine geçiş dışında dördüncü ve beşinci eksenlerde hareket olmaz. X, Z ve Y eksenleri ise eş zamanlı hareket eder.Simultane beş eksen çevrimi
Bu çalışma çevriminde tüm eksenler aynı anda hareket ettiği için işleme süreleri kısalır. Bu özellik sayesinde parçada daha hassas bir yüzey kalitesi elde edilir.5 eksen CNC işlemenin çalışma prensibi
Beş eksenli CNC işleme, çalışmak için yalnızca sayısal kontrole ait yazılıma değil, aynı zamanda bir CAM programlama yazılımına da ihtiyaç duyar. Bu yazılım, makinenin bir parçayı otomatik olarak üretmek için izleyeceği parametrelerin ayarlandığı bir uygulamanın oluşturulmasını sağlar.Bu parametreler arasında hız, işleme ilerlemesi ve takımların izleyeceği yollar gibi ayarlar yer alır. CAM'deki çalışma tamamlandığında parametreler kodlanarak makineye aktarılır ve makine bunları eksiksiz biçimde yorumlar.
5 eksen CNC makineleri ne için kullanılır?
Beş eksenli CNC makinelerinin başlıca kullanım alanları otomotiv sektörü için parça prototiplerinin üretimi, yüksek hassasiyetli kalıp işleme ve havacılık teknolojisine yönelik bileşenlerin imalatıdır.Bu tip makinelerin söz konusu alanlarda kullanılmasının nedeni, beş eksenin verimliliği artırması ve aynı zamanda parçaların yüzey kalitesini iyileştirmesidir. Kısacası talaşlı imalat operasyonlarını optimize ederler.
5 eksen CNC'nin avantajları
Bu makinelerin diğer endüstriyel makinelere kıyasla başlıca avantajları şunlardır:- Karmaşık parçalar tek bağlamada üretilebilir; bu da üretim hızını artırır.
- Üretim maliyeti daha düşüktür.
- Makinenin verimi daha yüksektir; bu sayede parçaların teslim süreleri kısalır.
- Bu makinelerde parçanın farklı iş istasyonlarına taşınması gerekmediğinden hassasiyet belirgin şekilde artar.
- Küçük kesici takımları yüksek hızlarda ve düşük titreşimle kullanma imkânını yalnızca bu tip makineler sunar.
- Parça kalitesi ve yüzey kalitesi genel olarak daha iyidir.
5 eksen CNC'nin özel fonksiyonları
Beş eksenli CNC makineleri, kendilerini diğer makinelerden ayıran bazı özel fonksiyonlara de sahiptir. Bunlar şunlardır:Manuel ilerleme
Bu fonksiyon, kesici takımın veya iş parçasının belirli bir eksen doğrultusunda hareket ettirilmesini sağlar. Manuel ilerleme; boşluk açıp ardından baştaki durma konumuna geri dönmek ya da manuel bağlama yapmak için kullanılabilir. Ayrıca küçük ayarlamalar yapılması gerektiğinde bu fonksiyon çok kullanışlıdır.Takım merkezi kontrolü
Bu fonksiyon, beş eksenli işlemede takım boyunun telafi edilmesini sağlamak için kullanılır. Bu fonksiyon sayesinde takım merkezinin yönü kontrol edilebilir ve takımın gerektirdiği boya göre hassas biçimde ayarlanır.Beş eksene sahip olmaları koşuluyla hem döner tablalarla hem de döner kafalarla kullanılabilir. Ayrıca yalnızca doğrusal komutlarla sınırlı değildir; dairesel interpolasyonla da kullanılabilir.