İkinci el bir makineyle sac şekillendiriyor musunuz? O halde ikinci el abkant presiniz için kalıplara ihtiyacınız olacak. Abkant presler karmaşık takımlarıyla öne çıkar; bu takımlar sayesinde büküm hassas biçimde ve parça deforme olmadan yapılır. İkinci el abkant pres kalıplarının nasıl olduğunu biliyor musunuz?
Abkant pres nedir?
Abkant presler, sac işlemede kullanılan takım tezgahlarıdır. Bu makineler talaş kaldırmadan çalışır; parçaları yalnızca deforme ederek ve bükerek şekillendirir. Kaliteli bir iş için, bu örnekte ikinci el abkant pres kalıplarının yanı sıra makineye uygun üst bıçakların ve diğer takımların da bulunması gerekir. Öte yandan, büküm sonrasında parça yüzeyinde deformasyon oluşmaması için makinenin deneyimli ve kalifiye bir operatör tarafından kullanılması da önemlidir.
Abkant presin parçaları
Sac abkant presleri, ister yeni ister ikinci el olsun, makine tipine bağlı olarak elektronik ve mekanik bileşenler içeren büyük boyutlu makinelerdir. Rijit ve sağlam bir gövdeye sahiptirler; çünkü büküm kuvvetleri yüksektir ve makinenin sallanarak işlemi olumsuz etkilemesi önlenmelidir. Ayrıca işlenecek parçanın yerleştirildiği bir tür tablası da vardır.
Abkant presin en önemli elemanlarından ikisi takımlardır: üst bıçak ve alt kalıp. Üst bıçak, takım tezgahının üst ve hareketli kısmına takılan parçadır; alt kalıp ise üst bıçağa paralel olarak gövdenin tabanına sabitlenen bir elemandır. İkinci el abkant preste sacı şekillendiren elemanlar alt kalıplardır.
Sac büküm süreci nasıldır?
Sac, alt kalıp ile abkant presin üst bıçağı arasına açı oluşturacak şekilde yerleştirilmelidir. Sacı bükmek için alt kalıp üzerine gerekli kuvveti uygulayan parça üst bıçaktır. Gördüğünüz gibi işlem oldukça basittir; ancak yapılan büküm türüne göre de değişir. Soğuk çalışmada büyük bir zorluk yoktur; sac sıcakken ise malzemenin elastik özellikleri kaybolabilir. Bu nedenle işlemin bir uzman tarafından yapılması tercih edilir.
Büküm türleri
Sac bükmede üç farklı yöntem bulunur. İşlem, üst bıçakların ikinci el abkant pres kalıpları üzerine uyguladığı kuvvete bağlıdır.
- Dip büküm. Bu tür çalışma çok fazla basınç gerektirmez. V büküm olarak da bilinir; çünkü basınç üç noktaya uygulanır: üst bıçak radyüsü ve alt kalıptaki V'nin kenar radyüsleri. Bu büküm türü için tek V (mono V) olarak bilinen ikinci el abkant pres kalıpları kullanılır.
- Kısmi büküm. Kısmi büküm, dip bükümde olduğu gibi sacın en fazla üç noktayla temas ettiği durumdur; ancak burada amaç farklı açılar elde etmektir. Bu durumlarda üst bıçak ile kalıp açısı arasındaki basınç daha düşüktür.
- Basma büküm (coining). Basma bükümde alt kalıp ile üst bıçak arasında hiç hava kalmaz. Keskin köşeli, kusursuz açılar elde edilir. Çok yüksek basınç üretebilen bir takım tezgahı kullanmak gerekir.
İkinci el abkant pres kalıbı seçimi
Üst bıçaklar ve alt kalıplar, takım tezgahlarının takımları arasında yer alır. En önemlisi, alt kalıp ile üst bıçak arasında yeterli yükseklik bulunmasıdır; böylece büküm sırasında pek çok sorunun önüne geçilir. Yüksek takımlar daha büyük bükümlere sahip parçalar üretmeyi sağlar. Bu nedenle makinede hangi tür büküm yapılacağını, parçaların özelliklerini ve koşullarını bilmek çok önemlidir.
Atölyeler genellikle çok amaçlı seçenekleri, yani 30º açılı alt kalıp ve üst bıçakları tercih eder. Neden mi? Bu sayede açılı bükümler gibi farklı özelliklere sahip parçalar bükülebilir. Ancak operatörün deneyimli olması önemlidir; çünkü 30º'lik bir kalıp deliğin tamamen deforme olmasına yol açabilir; 88º'lik bir kalıp ise deformasyonu en aza indirir.
Deformasyon önleyici özelliğe sahip ikinci el abkant pres kalıpları da tercih edilebilir. Bunlar, büküm süreci boyunca kalıba eşlik eden makaralarla donatılmıştır. Parça yüzeyinde iz bırakmayı önleme avantajı sunarlar. Abkant presler için bu tür takımların seçimi yalnızca makinenin kullanım amacına değil, parçaların gerektirdiği toleranslara da bağlıdır.
Son olarak, ikinci el abkant presiniz için alt kalıp ve üst bıçak seçerken malzeme sertliğine dikkat edin. Bu hayati önem taşır; çünkü kaliteli bir alt kalıp veya üst bıçak zamanla deforme olmaz.