Posiadają Państwo używaną maszynę do obróbki blachy? Do pracy potrzebne będą matryce do używanej prasy krawędziowej. Prasy krawędziowe wyróżniają się złożonym oprzyrządowaniem, które pozwala na precyzyjną obróbkę bez odkształcania detalu. Jak wyglądają matryce do używanej prasy krawędziowej?
Czym jest prasa krawędziowa?
Prasy krawędziowe to obrabiarki do obróbki blachy. Realizują one procesy bezwiórowe – jedynie odkształcają i zaginają blachę, nadając jej wymagany kształt. Aby uzyskać wysoką jakość pracy, niezbędne są w tym przypadku odpowiednie matryce do używanej prasy krawędziowej, a także stemple i inne oprzyrządowanie dopasowane do maszyny. Ważne jest również, aby maszynę obsługiwał doświadczony i wykwalifikowany operator – pozwala to uniknąć odkształceń powierzchni gotowego detalu.
Budowa prasy krawędziowej
Prasy krawędziowe do blachy, zarówno nowe, jak i używane, to maszyny o dużych gabarytach z podzespołami elektronicznymi i mechanicznymi, zależnie od typu maszyny. Mają korpus, który musi być sztywny i stabilny, ponieważ siły gięcia są duże i trzeba zapobiec drganiom maszyny, które wpływałyby na obróbkę. Mają też rodzaj stołu, na którym układa się obrabiany detal.
Dwa najważniejsze elementy prasy krawędziowej to narzędzia: stempel i matryca. Stempel mocuje się w górnej, ruchomej części maszyny, a matryca jest elementem zamocowanym na stałe w dolnej części konstrukcji, równolegle do stempla. To matryce w używanej prasie krawędziowej nadają blasze kształt.
Jak przebiega gięcie blachy?
Blachę umieszcza się między matrycą, tworzącą kąt, a stemplem prasy. Stempel wywiera na matrycę siłę potrzebną do zagięcia blachy. Jak widać, procedura jest bardzo prosta, ale różni się w zależności od metody gięcia. Gięcie na zimno nie sprawia większych trudności; gdy blacha jest gorąca, materiał może utracić właściwości sprężyste. Dlatego lepiej, aby obróbkę wykonywał specjalista.
Metody gięcia
Istnieją trzy różne metody gięcia blachy. Sposób pracy zależy od siły, z jaką stemple naciskają na matryce używanej prasy krawędziowej.
- Gięcie z dotłaczaniem. Ta metoda nie wymaga bardzo dużego nacisku. Nazywa się ją także gięciem w matrycy V, ponieważ nacisk wywierany jest w trzech punktach: na promieniu stempla i na promieniach krawędzi rowka V matrycy. Do tego rodzaju gięcia stosuje się matryce do używanych pras krawędziowych zwane jednorowkowymi (mono V).
- Gięcie częściowe. Gięcie częściowe zachodzi wtedy, gdy blacha styka się z narzędziem maksymalnie w trzech punktach, podobnie jak przy gięciu z dotłaczaniem, ale celem jest uzyskanie różnych kątów. W takim przypadku nacisk między stemplem a kątem matrycy jest mniejszy.
- Gięcie z wybijaniem (coining). Przy tej metodzie nie pozostaje szczelina powietrzna ani przy matrycy, ani przy stemplu. Powstają idealne kąty o wyraźnych krawędziach. Konieczna jest maszyna zdolna do wytworzenia bardzo dużego nacisku.
Jak dobrać matryce do używanej prasy krawędziowej
Stemple i matryce zalicza się do tzw. oprzyrządowania obrabiarek. Najważniejsze jest zapewnienie odpowiedniej wysokości między matrycą a stemplem, co eliminuje wiele problemów podczas gięcia. Wysokie narzędzia pozwalają wykonywać detale z wyższymi odgięciami. Dlatego tak ważne jest, aby wiedzieć, jaki rodzaj gięcia będzie wykonywany na maszynie, a także znać cechy i wymagania detali.
Zakłady mechaniczne wybierają zwykle rozwiązania uniwersalne – matryce i stemple o kącie 30º. Dlaczego? Pozwala to giąć detale o różnej charakterystyce, np. z odgięciami pod kątem ostrym. Operator musi jednak mieć doświadczenie, ponieważ matryca 30º może całkowicie zdeformować otwór w pobliżu gięcia, podczas gdy matryca 88º ogranicza odkształcenie do minimum.
Można również wybrać matryce do używanej prasy krawędziowej chroniące przed odkształceniami. Są one wyposażone w rolki, które towarzyszą blasze przez cały proces gięcia. Ich zaletą jest to, że nie pozostawiają śladów na powierzchni detalu. Wybór takiego oprzyrządowania zależy nie tylko od sposobu użytkowania maszyny, ale także od tolerancji wymaganych dla detali.
Wybierając matryce i stemple do używanej prasy krawędziowej, warto wreszcie zwrócić uwagę na twardość materiału. Ma to kluczowe znaczenie, ponieważ wysokiej jakości matryca lub stempel nie odkształca się z czasem.