Gaur egun, gero eta industria-robotikako proiektu gehiago agertzen dira metalgintzan eta beste industria batzuetan, hala nola automobilgintzan, itsasontzigintzan eta farmazian. Izan ere, robotikak funtsezko zeregina du lantegien automatizazioan, ekoizpenerako onura handiak dituzten teknologia berriak txertatzen baititu.
Zer da industria 4.0?
Industria-robotikako proiektuak aztertu aurretik, ezinbestekoa da industria 4.0ari buruz hitz egitea. Lantegietako makinen laugarren iraultza moduko bat da: XVIII. mendeko industria-iraultzaren ikurra lurrun-makina izan bazen, XXI. mendean robotak dira buru. Eta industria 4.0 finkatu bada, industria-robotikari eta automatizazioari esker izan da; bi termino horiek ezin dira bata bestea gabe ulertu.
Industria-robotika industria-prozesuak egiteko robotak aztertzea, diseinatzea eta erabiltzea da; automatizazioa, berriz, operadoreen esku-hartze txikiarekin edo esku-hartzerik gabe egiten diren elementu edo prozesu informatiko, mekaniko eta elektromekanikoen multzo gisa defini daiteke. Robotak eta automatizazioa dira industria 4.0aren zutabeak.
Industria 4.0aren onuren artean ez dago soilik ekoizpen-denborak eta -kostuak murriztea (ezin hobea da pieza kopuru handien serieko ekoizpenerako); operadoreen parte-hartzea murrizten du eta haien segurtasuna bermatzen du, ez baitira arduratzen arriskutsuak izan daitezkeen zeregin konplexuez. Bestalde, dena ordenagailuetatik kontrolatzen denez, akats-tarte txikiagoa dago, eta emaitzak zehatzagoak dira.
Industria-robotikako proiektuak
Industria-robota
Zalantzarik gabe, gaur egun finkatuenak dauden industria-robotikako proiektuetako bat industria-robota da. Makina hau hiru ardatzetan edo gehiagotan funtzionatzen du, eta automatikoki kontrola daiteke, edo ordenagailu baten bidez programatu eta birprogramatu. Lehen industria-robotaren historia 1937ra doa, makina horietako lehena asmatu zenekoa; garai hartan, gailuak, «garabia» izenekoak, bost mugimendu-ardatz posible zituen, horien artean biraketa eta heltzea. Urteekin, robotikako enpresa aitzindariak robotak asmatzen eta teknologia berrietara egokitzen joan dira.
Gaur egun, bost industria-robot mota daude:
- Manipulatzaileak.
- Ikaskuntzakoak edo errepikapenekoak.
- Ordenagailu bidez kontrolatuak.
- Adimendunak.
- Mikro- eta nanorobotak.
Lehen industria-robotak izan ziren prozesuen eta zereginen automatizazioa kontzeptua sortu zutenak; gainera, haiek izan ziren lehenak langileak eta operadoreak babesteko segurtasun-sentsoreak txertatzen, lantegietako eta tailerretako istripuetatik babesteko. Denborarekin, robotak funtzionalitate hobeekin diseinatu ziren, hala nola mugikortasun-ahalmen handiagoarekin, eta horrek ekoizpen-eraginkortasuna handitu zuen. Robot horien eraginkortasuna areagotu egin zen, robotei zereginak lankidetzan operadoreekin egiteko aukera ematen zieten sistemak txertatu zirenean.
Robot kolaboratiboak edo kobotak
Gaur egun, robotak gai dira elkarren artean komunikatzeko, baina zuzenean lankidetzan ere jardun dezakete gizakiekin. Robot mota hauei kobot edo robot kolaboratibo esaten zaie. Horrek haien eraginkortasuna handitzeaz gain, ekoizpen-prozesuak optimizatzen ditu, gastuak murrizten ditu eta ekoizpenaren emaitzak kalitate handiagokoak dira. Industria-robotikako proiektu handinahienetako bat da, eta kobotei serieko ekoizpen-kateak oso azkar, seguru eta zehatz egiteko aukera ematen die.
Beso robotiko artikulatuak
Robotikaren barruko beste iraultza handi bat, zalantzarik gabe, beso artikulatuak dira. Teknologia mota hau, gaur egun, beste makina-erreminta batzuetara egoki daiteke osagarri gisa; horrela, adibidez, operadoreek ez dute mekanizatu beharreko pieza jarri beharrik ere.
Beso artikulatuak gai dira piezak eta zatiak mugitzeko, paletizatzeko eta muntatzeko, multzo modularrak osatzeko. Makina hauek software oso sofistikatuekin programa daitezke, giza esku-hartzea ahalik eta txikiena izan dadin.
Automatizazioa: industria 4.0aren erronka
Industria-robotikako proiektu ugarien azken helburua industria automatizatzea da. Automatizazio-maila aplikatu nahi den industria motaren araberakoa da: metalgintza, manufaktura, elikagaiak, automobilgintza, etab. Gaur egun, hiru automatizazio mota daude.
- Automatizazio finkoa, zeregin bera behin eta berriz egiteko gai diren robotekin. Ekoizpen masiborako erabiltzen da.
- Automatizazio programagarria, robotek zeregin anitz egin ditzaten haien softwarea birprogramatzeko aukera ematen duena. Automatizazio mota hau da gomendagarriena produktu bera ekoizten ez duten industrietarako, baizik eta pieza mota desberdinak egiten dituztenetarako.
- Automatizazio malgua, elkarrekin konektatuta dauden baina zeregin independenteak exekutatzen dituzten makinekin funtzionatzen duena. Automatizazio mota honetan, gainerako sistemak kontrolatzen dituen ordenagailu zentral bat dago, bakoitzak dagokion zeregina egin dezan. Hemen erabil daitezke kobotak.